Marsyas

Còp d'ulh sus un bal mascat (n°123)

2012-02-08T00:23:00.000+01:00

Janòta, vòls venir veire la Renaissance,
Ont tant de mascarets diven se méter en dança:
Los chicards, los titis, los bofons, los pierròts
Abèque los bebés cròsen los dominòs.
Te n'an parlat, pas vrai?... Féden pamar de rider...
Anèm, vòles venir?... Ne sigas pas rigida;
Que diable! passeràs una nueit d'agrement.
Jo, me'n vaut preparar mon bèth abilhament.
Divèvi tot aquò d'un èr ben decidada;
Janòta, en m'entendent, semblava embarrassada:
- Escota, me dishut, vaut te parlar, Maion:
Tot çò que m'as contat es fòrt bèth e fòrt bon;
Més, per paréisher au bal n'augent pas una rauba,
Au cosdtat d'aqueth monde auri, ma fe, l'èr prauba.
Aquò's bon per tu qu'i vas per ganhar dals escuts;
Pòdes ben te meilar d'avèque aquiths cossits;
Mes jo, n'èi pas lo sòu, suei minable e peinuda!...
Ne pòdi pas t'i shéguer!... - Anèm, fèdes ta pruda?
Tira't aquò dau cap, e quand seràn alà,
Veiràs que t'as trompat, mamisèla Colà!
Credes que totas an costumes de comtèssas
E que dens aquiths bals tròben de las duchèssas?...

Teodòr Blanc

Mirèlha, seguida del cant VI (n°122)

2012-02-01T00:55:00.000+01:00

Ò! que 'spectacle! Dins l'erbatge,
Sus lei calhaus, 'mé lo visatge
Revessat pèr lo sòu, Vincènt èra estendut:
La tèrra a l'entorn chaupinada,
Leis amarina' escampilhadas,
E sa camisa espelhandrada,
E l'èrba ensaunosida, e son pitre fendut!

Abandonat dins la campanha,
Emé leis astres pèr companha,
Aquí lo paure dròlle aviá passat la nuech;
E l'auba umida e clarinèla,
En ié picant sus lei parpèlas,
Dedins sei venas mortinèlas
Reviscolèt la vida, e ié durbèt leis uelhs.

E lei tres òmes, tot en aia,
Quitèron tot d'un tèmps la dralha;
E, corbats tótei tres, ié faguèron un brèç
De sei ropas, qu'espandiguèron;
Puéi entre tótei lo prenguèron
A la braceta, e l'aduguèron
Au Mas dei Falabregas, onte èra lo plus près....

Ò doç amics de ma jovènça,
Valènts felibres de Provènça,
Qu'escotatz, atentiu mei cançons d'autre tèmps:
Tu que sabes, ò Romanilha,
Entrenar dins teis armonías
E lei plors de la pacanilha,
E lo rire dei chatas, e lei flors dau primtèmps!

Tu que dei bòscs e dei ribeieras
Cerques lo sorne e la fresquiera,
Pèr ton còr comborir de pantai amorós,
Fièr Aubanèu! e de tei sobras,
Tu, Crosilhat, qu'a la Tolobra
Fas mai de nom, que ne'n recobra
De son Nòstradamus, l'astrològ solombrós.

E tu tanbèn, Matieu Ansèume,
Que, dei trilhas sota lo tèume,
Regardes, pensatiu, lei chatas que fan gaug;
E tu, Paulon, fin galejaire;
E tu, lo paure trenquejaire,
Tavan, umble cançonejaire
Emé lei grilhets qu'espinchan ton magau!

Tu mai, que dins la durençada
Trempes encara tei pensadas,
Tu qu'a nòstei solèus caufes lo franchimand,
Mon Adòufe Daumàs: grandida,
Quand puèi Mirèlha s'es gandida
Luenh de son mas, nòva e candida,
Tu que l'as, dins París, menada pèr la man!

Tu 'nfin, de quau un vènt de flama
Ventola, empòrta e foita l'ama,
Garcin, ò fiu ardènt dau manescau d'Alens!
Vèrs la frucha bèla e madura,
Ò vàutrei tótei, a mesura
Que ieu escale mon autura,
Alenatz mon camin de vòste sant alen!...

Frederic Mistral

Mirèlha, debuta del cant VI (n°121)

2012-01-25T11:51:00.000+01:00

A l'auba clara se marida
Lo clar cantar dei boscaridas.
La tèrra enamorada espèra lo solèu,
Vestida de frescor e d'auba,
Come la chata que se rauba,
Dins la plus bèla de sei raubas
Espèra lo jovènt que i' a dich: Partem lèu!

En Crau tres òmes caminavan,
Tres porcatiers, que s'entornavan
de Sanch Amàs lo riche, onte èra lo marcat.
Venián de vèndre sa tocada,
E, tot en fasènt la charrada,
Sus l'espatla, a l'acostumada,
Portavan seis argènts dins sei ropa' amagat,

Quand tot d'un còp: – Chut! cambaradas,
Fai un dei tres. I a 'na passada
Que me sèmbla d'ausir sospirar dins lei bruscs.
– Òu! fan leis autres, es la campana
De Sant Martin ò de Maussana,
Ò benlèu bèn la tremontana
Que gançolha en passant lei toscas d'agarrús.

Come acabavan, dei genèstas
Sòrt un planhon que leis arrèsta,
Un planhon tan dolènt que trencava lo còr.
– Jèsus! Maià ! tótei faguèron,
I a mai que mai! – e se sinhèron,
E d'aise, d'aise, caminèron
De monte lei planhons venián totjorn plus fòrt.

Frederic Mistral

Pregiera per ma Guilhaumela (n°120)

2012-01-18T01:00:00.000+01:00

Ma Guilhaumela
Iò te'n preje
Iò te'n preje emb tos grands piaus de barba
tan lonja coma la barba
de la femna a la barba
que fasien veire a balada
darrier un ridel, catada
As 'ti genta mostacha!
Degun en degun luec
ne'n a vist de tan brava!
Mas iò te'n preje
Ma Guilhaumela
'niras secodre tas borras
alhors que dins la sopa
maugrat que sia grassa...

Bernat Combi

Lo vent (n°119)

2012-01-11T11:46:00.000+01:00

S'auve dins l'aer un udlament,
una bramada.
Subran, dins l'aer, un udlament.
Coma se planh, lo vent, de quala votz se parla quala paraula qu'om ne sap pas.

L'escotes pas, lo vent. Cerches pas çò que ditz, pena paraula umana. A pas de còrs, lo vent. A pas de gòrja per cridar. A pas ni charn, ni sang,
e ni chalor umana.

Qui sap la votz que lo permena, e qui sap l'arma que lo mena
e que li crida sa cridada, a bramada de vent...

Marcela Delpastre

Tras lo retorn deis annadas (n°118)

2012-01-04T02:14:00.000+01:00

Tras lo retorn deis annadas, lei termes
Dins l'estrechum creissent dau calendier,
Te fasián páur, memament que dins l’èrme
De socas mòrtas, e ton còr pressentiá

Que de pegin, Cassandra de ta vida.
Que posquèssan mei mans, avants lo fuòc,
Te faire amar quàuquei ròsas ravidas...
I a de jardins perduts, que son enluòc.

Sully-André Peyre

Se pèrd la nuòch (n°117)

2011-12-28T15:05:00.000+01:00

Es coma se tot un pòble
Amb tu s'èra calat

Tornat al silenci de las caladas
A l'anar suau de las formigas

Desvariat cèrca son jogaire d'autbòi
Lo que lo fasiá cantar e l'encantava

Aqueste matin plora lo Causse
Son pastre estelat

E vai, trèva de nuòch
De lumen lum, orfanèu

Dins lo cèu de tos uòlhs
Se pèrd la nuòch e nòstras espèras

Nos demòra ton dire qu'escandilha
Per nos acompanhar sempre per camins bartassièrs

Joan Pau Creissac

Cant Primau (n°116)

2011-12-21T12:00:00.000+01:00

Auròst tà Bernat Manciet

Mira, en Patmòs, eth huèc finau,
eras suas cendras.
Que's lhèvan ja, sornassas, lindas,
totas amassa arren que Cendra ;
e totun ja eth güèlh auçat
ath Pilar deth ton còr perdut,
qu'aganta, eth lum, un Jutjament
qui te'n deisha escrumèra ens lo Vagat Divin,
lèrmas de mar ath montar suberbèth
deth blu crit ton en celestiau sepulcre.

Er'ombra aimada dera Dauna, dab tu,
gras après gras, long dera casta escala,
en çò d'etèrns e mius recòrds hicada,
que cava,
recòrds deth hrair deth Bocau e deth Peugue
tot arrugent ta desliurança brava.
Hilh deth Senhor, umble e siu servidor
que te'n vas tu, trobaire,
ja qu'eth ton crit tostemps e'ns arrenvia,
d'aqueth abís estant,
ath Cant Primau deth Matin deths matins,
ar'esplendor deth Miralh deths miralhs.

Franc Bardòu

Fabulòta del rei blau (n°115)

2011-12-14T05:30:00.000+01:00

Atau l'acès que demorè vuèit
Sonque un so gran de junh
Qui degun n'escota pas mèi
Aqueth rei blau entestat de bèth
Abans que s'acampe son ivèrn
Dab un hred pregond navèth
S’arronsè de dus còps de punh
Lo batèu, l'escaire e la vit divenca
Per dessús l'espatla adromida
Deu son fluvi negre d'in-hèrn
Se trocè dens d'alas blancas
Pr'amor deu vent long glaçat
E en mièi deus pins e arramas
Lo gojat triste shens som ni hami
Vadut mut dens lo batahòri
S'arrevomit los mèstes deu combat
Qui susvelhan sa jassa lusenta
Trèits de mort passan e passan
Montats sus d'agulhas longas
Dens l'estonament de sas lanas
Los cants purmèrs engolits pesan
Suu sable e onas verdas veudas
Sonque lo buf leugèr de sas palomas
Pòt escartar l'aset deu plavusquèir
De l'espatla alebada deu rei
Dus cans de rota vièlha
Que's son totun aparelhats
Apèran d'autes cans desbrembats
Venguts d'ua prada dejà hreda
E cadun que's ven cochar
Shens chepic shens tremolar
Au ras deu son daunejant
S'estón aciu lo nas lhevat
Cap a la vath l'uèlh claverat
Se cau s'avançaràn en lairant
Dinc a la guèrra qui s'amaga
Jos la palha perhumada

Danièla Estèbe-Hoursiangou

Max Roqueta (n°114)

2011-12-07T13:01:00.000+01:00

Lo vièlh aver de nòstres somis caparruts
ven d'acabar la dralha de l'estiva
e çai demòri sol esperdut dins lo ser.

Max aviam revirat l'evangèli de Joan
e nòstra lenga se'n trobava nòva
a l'auçada de ton desir

Ara dabans ton ataüc
vaquí que me traucan lo còr
los mots manèls que parlavan de Dieu

Joan Maria Petit

L'autra armada (n°113)

2011-11-30T03:00:00.000+01:00

Non, veio ren nos dreits coma usuards
a far barriera, a far mur ent l'esper
qu'arrube un novel 'nemic. Tant pus
nos veio ren doblats
sot lo det de qualqu'un que nos face silabar
coma novei escoliers e que nos ajude a traçar confins
sus un papier ja tròp pichòt, tròp escaraboclat
un mestre que nos mòstre qualcòsa d'autre
que sie ren la reia de la desbòina que cor
entre la lenga e lo còr.
Nos, sem lo bram bloi de la niula lion
sem la tígria que cor dins la coniugacion dal bial
sem lo gargotear borre de la bronda
l'engan de l'aura d'abril.
Nos sem i levions, sem la porracha
dins i esclarsòles dal bòsc.

Claudio Salvagno

Flors de Roèrgue (n°112)

2011-11-23T06:00:00.000+01:00

Las simplas flors de nòstres camps
Florisson plan tota l'annada:
De la Sant Blase a la Totsants
Ondran l'aurièira, amai l'arada,
Dels traucanèus als auriflams,
Segon lor sason peltirada.

Las simplas flors de nòstras pradas
Son totas fachas d'esplendor:
Al mièg de l’èrba, mirgalhadas,
Adoban tot de lor gentor.
E las que son lo mai trachadas
Se troba' aquí, per faire onor.

Las simplas flors de nòstre bòsc
Forman jols rams lor belugueta,
O se recapta' al pèd d'un ròc
D’ont ressorgís l’aiga fresqueta,
Quora en l'estiu los rais de fòc
Fissan sul fuèlh lor aluqueta.

Las simplas flors de la montanha
Que s'acrancan suls rancs dels trucs
Butan jol vent que las maganha,
Coma al entorn dels vièlhs masucs,
Mas las menudas de la sanha
Fan lo renom dels bèdres sucs.

Zefir Bòsc

Per sa lenga e per sas costumas (n°111)

2011-11-16T06:30:00.000+01:00

Per sa lenga e per sas costumas, cada pòble
A lo dever de se quilhar
E n'es qu'un bastard sens estelat de sang nòble
Lo que s’en daissa despolhar.
La libertat d'escriure e de parlar sa lenga
Se deu pas demandar jamai:
Se deu pas demandar, z'enfants, cau que se prenga,
Sens dire a degun: se vos plai!...

Arsèni Vermenosa

Montsegur (n°110)

2011-11-09T10:00:00.000+01:00

Quand lo lenhièr orresc flambèt a Monsegur,
faguèt en tèrra d’òc tant espesa fumada
que la nòstra memòria encara es entrumada
e qu’avèm un sadolh de viure dins l’escur.

Sèt sègles son passats dempuèi un tal malur,
mas com s’èra d’aièr, Occitania aimada,
per besonh de claror avèm l’anma asimada,
e seriá temps de véser au cèl un pauc d’azur…

Davant lo ròc sacrat ont dormís Esclarmonda
sèm venguts esperar amb una fe prigonda
que seràn remendats los crimes istorics,

per que torne florir nòstra anciana alegria
e sián glorificats los aujòls eroïcs
cremats en aparant l’occitana patria.

Prospèr Estieu

Epistòla au medish (n°109)

2011-11-02T02:00:00.000+01:00

Puish doncas que plasut vos a
ritmes en gascon compausar,
de mi vos n’èratz pas estat
en vaganau sollicitat
a préner la causa damnada
de nòsta lenga mespresada.
Damnada la podètz enténer
si degun non la vòu dehéner :
cadun la leisha e desempara,
tot lo món l’apèra barbara
e, qu’es causa mès planhedera,
nosauts-medish nos trufam d’era.
O praube liatge abusat,
digne d’èster despaïsat,
qui leishas per ingratitud
la lenga de ta noiritud
per, quan tot seré plan condat,
apréner un lengatge hardat,
e non hès conde de l’ajuda
au país naturau deguda.
Aquò b’es, a plan tot pensar,
son país mau recompensar
mès, de ma part, jo’vs asseguri
e religiosament vos juri
que jo’scriurèi damb veeméncia,
no’m cararèi, n’aurèi paciéncia
dequiá que siam tots acordats
e d’ua conspiracion bandats
per l’onor deu país sosténguer
e per sa dignitat manténguer.
Non pas d’espasas agusadas,
ni lanças de sang ahamadas :
òm sap pro que l’arnés lusent
nos es de natura plasent
e que’u sabèm plan maejar
qui nos ven tarabustejar ;
mès au lòc de lanças ponchudas,
armem-nos de plumas agudas
per ornar lo gascon lengatge,
per qu’òm presique d’atge en atge :
« La gent, tan bèra parladora,
com en armas es vencedora ! ».

Pèir de Garròs

La comtessa (n°108)

2011-10-26T07:00:00.000+02:00

I

Sabe, ieu, una comtessa
qu'es dau sang emperiau :
en beutat coma en autessa
crenh degun, ni luenh ni aut ;
e pasmens una tristessa
de sis uèlhs nebla l'ulhauç.

A ! se me sabián entendre !
A ! se me volián seguir !

Ela aviá cent vilas fòrtas,
ela aviá vint pòrts de mar ;
l'olivièr davant sa pòrta
ombrejava, doç e clar ;
e tot fruch que tèrra pòrta
èra en flor dins son relarg.

A ! se me sabián entendre !
A ! se me volián seguir !

Per l'araire e per l'eissada
ela aviá de plans de Dieu
e de còlas ennevassadas
per se refrescar, l'estiu ;
d'un grand flume l'arrosada,
d'un grand vent lo sofle viu.

A ! se me sabián entendre !
A ! se me volián seguir !

Ela aviá per sa corona
blat, oliva e mai rasim ;
aviá de tauras feronas
e de chivaus sarrasins ;
e podiá, fièra barona
se passar de si vesins.

A ! se me sabián entendre !
A ! se me volián seguir !

Tot lo jorn cançonejava,
au balcon, sa bèla imor ;
e cadun barbelejava
de n'ausir quauqua rumor,
car sa votz èra tan suava
que fasiá morir d'amor.

A ! se me sabián entèndre !
A ! se me volián seguir !

Li trobaires, se devina,
ie fasián grand companhiá ;
li fringaires a la plovina
l'esperavan, matinièrs ;
mai, coma èra perla fina,
carivenda se teniá.

A ! se me sabián entendre !
A ! se me volián seguir !

Sempre portava una rauba
facha de rais de soleu ;
quau voliá coneisser l'auba,
vers la bèla corriá lèu ;
mai una ombra ara nos rauba
la figura e lo tablèu.

A ! se me sabián entendre !
A ! se me volián seguir !

II

Car sa sòrre, sa sorrastra,
per eiretar de son ben,
l'a clavada dins li clastras,
dins li clastras d'un convent
qu'es barrat coma una mastra
d'un Avent a l'autre Avent.

A ! se me sabián entendre !
A ! se me volián seguir !

Aquí joinas e mai carcanas
son vestidas egalament
d'un plechon de blanca lana
e d'un negre abilhament ;
aquí la mema campana
règla tot comunament.

A ! se me sabián entendre !
A ! se me volián seguir !

Aquí, plus de cançonetas,
mai de lònga lo missau ;
plus de votz galòia e neta,
mai silènci universau :
ren que de catas-fanetas,
o de vièlhas a tres caissaus.

A ! se me sabián entendre !
A ! se me volián seguir !

Blonda espiga de tosèla,
gara lo volame tòrt !
a la nòbla damisèla
cantan li vèspras de mòrt ;
ame aquò l'òm ie cisèla
sa cabeladura d’aur.

A ! se me sabián entèndre !
A ! se me volián seguir !

Òr la sòrre que l'embarra
senhoreja d'enterin ;
e d'enveja, la barbara,
i a ‘sclapat si tamborins,
e de si vergièrs s'empara
e ie vendémia si rims.

A ! se me sabián entendre !
A ! se me volián seguir !

E la fai passar per mòrta,
sens poder ie maucorar
si fringaires - que per òrtas
ara van, despoderats...
E ie laissa en quauqua sòrta
que si bèus uèlhs per plorar.

A ! se me sabián entendre !
A ! se me volián seguir !

III

Aqueli qu'an la memòria,
aqueli qu'an lo còr aut,
aqueli que dins sa bòria
senton gisclar lo mistrau,
aqueli qu'aman la glòria,
li valents, li majoraus,

A ! se me sabián entendre !
A ! se me volián seguir !

En cridant : Arassa ! Arassa !
Zo ! li vièlhs e li jovents,
partiriam totis en raça
ame la bandièra au vent,
partiriam coma una aurassa
per crebar lo grand covent !

A ! se me sabián entendre !
A ! se me volián seguir !

E demoliriam li clastras
onte plora jorn e nuèch,
onte jorn e nuèch s'encastra
la mongeta di bèus uèlhs...
Maudespièch de la sorrastra,
metriam tot en dètz-e-uèch !

A ! se me sabián entendre !
A ! se me volián seguir !

Penjariam puei l'abadessa
i grasilhas d'alentorn,
e diriam a la comtessa :
« Repareisse, o resplendor !
Fòra, fòra la tristessa !
Viva, viva la baudor ! »

A ! se me sabián entendre !
A ! se me volián seguir !

Frederic Mistral

Ò ! Coma son tristes eths camps (n°107)

2011-10-19T02:30:00.000+02:00

I

Ò ! Coma son tristes eths camps :
ne mareis, n’arrises, ne cants…

E eras maisons, coma son tristas :
ne vièlh, ne mainat a eras vistas…

E eths camins coma son desèrts :
non s’i ve mes sonque lusèrps…

E quina mort per ’ras camièras :
ne brut d’esclòps, ne son d’esquèras…

E per darrèr quin i hè lèu…
Ò mon Dieu, gardatz-nse de flèu !

II

Ò ! siquenon, deishatz-nse aténher…
Que valerà lhèu mélher, ò Sénher !

Deishatz ! … e que era arraça d’òc
arcébia, enfin, eth darrèr cròc !

Qu’abaishe eth cap e que s’esténia !
E qu’arren mes non se’n enténia !

Pus qu’autant plan quand tot s’acreish,
s’arrosèga, era, e s’estareish…

Pus qu’autant pòc non sap manténguer
eth sué bon dret, ne hè’u se ténguer !

III

Qu’èm un sarròt deths de qui cantan
eth noste endret e de qui’u vantan :

Endret d’amor e de cèu clar,
de qui era istòria e pòt parlar

E l’ont eras anmas son cautas…
- Ailàs ! perqué non i son mes hautas ! –

E s’èm estats tant quauquarren,
quin se hè que non siam arren ?

e que vau qu’òm sia estat mèstre
quand òm se tròba a vailet èstre !...

IV

Endret matat qui s’en arrenja
sense aprestà-s tà ’ra arrevenja,

endret qui sense arreguitnar
s’ac dèisha a bèths drins tot panar :

eth nom, eth us, dentiò ’ra lenga…
No’a pas dret a qu’òm lo sostenga,

e non merita, un tau endret,
que prénia eth Cèu partit per eth !

Tà’u qui non sap balhar crenhença
non pòt valer nada planhença !

Filadèlfa de Gèrda

Sus questa terra (n°106)

2011-10-12T01:30:00.000+02:00

Sus questa terra

Coma marchave dins la campanha, per los chamins entre los champs de blat e las boiges plenas d’ajòcs e de faugiera, me venguet quela idea : Que fau-ieu sus la terra ? — Dirai pas mielhs quand serai mort :

Que fasia-ieu sus terra ?

Sus questa terra, onte los prats senten melhor que las dròllas en flor, e las dròllas melhor que la rôsa novela, e la ròsa melhor, que se duebre a penas o que tombe permieg la chalor, e la ròsa melhor que lo vent de la terra.

Ço qu’ai vist, e ço qu’ai pogut auvir.

Lo merle en naut de la ramada, avant la plueia de prima, dins lo demieg-solelh qu’eschaquilha los uelhs, per-dejos la demieg-nivol, tal un borlhon de lana blancha o de lana bura...

Ço qu’ai auvit, e ço qu’ai vougut dire.

(E que ne saubria pas). Las ranes coma chantaria l’aiga de la comba, las fonts laschadas dins lo verd daus greissons e de la raponcha, coma una sola fuelha verda que chantaria per lo plaser de viure.

Ço qu’ai dich, e ço qu’ai vougut far...

E mon còrs tot sole coma una fuelha verda que voudria chantar, mon arma pus sola que tota fuelha verda, dins la flamba secha de l’estiu. Mon arma pus secha que ponch ’na fuelha verda, au lanç de l’ivern.

E çò qu’ai ’gut sus terra :

Un còrs de charn, mens de solelh que de ròchas, per sufrir, dins l’espessor dau sang e de la suor ; una arma per sufrir, de n’esser pas dins son pais, d’esser estrangiera.

E çò qu’ai ’gut d’enguera,

l’amor, l’amor d’aimar l’amor, mai que res sus la terra ; l’amor de qui m’aimava pas, Annilh d’enguera. Melhor, melhor que las melhors ròsas, que lo vent de la terra e melhor

que çò qu’ai ’gut d’enguera,

per mas mans gialadas la chalor de la brasa e l’ombra daus bòscs verds, l’abric daus bruaus e lo solelh de la darriera, e l’amistat de mos amics que ne demanden res, mas que los aime.

— E çò qu’ai ’gut d’amor, Annilh,

dija-zo me sens rire, Annilh ma font, ma perduda, mon aiga de prima, si quo valia de viure ? Si n’era per l’ombra daus bòscs, e la ròsa novela, e lo brut que fasian las ranes, lo solelh de la mòrta-sason e l’amistat de mos amics — e l’amistat daus chens, que ne demanden res...

Marcela Delpastre

A la Marcha lemosina (n°105)

2011-10-05T03:00:00.000+02:00

Marcha lemosina
ont la Cròsa, en colar, tintina
au pè de las tors en desrei
de Crosant la Meravilha,
ò terra d’elei,
sòr de la Combralha e, coma ela, filha
dau Lemosin rei,
terra que la traversa breça,
mòrts son los trobadors,
amadors
de la vicomtessa
d’Aubusson,
mòrta la senhoressa
dau chastel, mas un resson
de lor amorosa chançon
ditz, a lo que lo vòl entendre,
que son sovenir n’es pas mendre
au vielh domjon.
L’ama
dau prince Gem, enterna flama
d’estranh amor,
treva encara,
a Borguetnòu, sa tor
tan ben que la canda chara
de la Dama clara
a l’unicòrn aparador.
Terra de tòrnas
sens bòrnas
e sens parier,
Marcha lemosina, ses l’entrada,
de cel ondrada,
d’un país fadier.
Marcha lemosina,
sòlh dau Lemosin,
pòrta d’Aquitanha
qu’un doç solelh banha
de sos movents rais,
ribandada d’eune
emai
d’eglantier teune ;
pòrta daus esmais
nueitencs de la luna,
devant te desgruna
son refranh,
una fada daus plais.
Sòr de la Combralha e, como ela, filha
dau Lemosin rei,
coma en ela,
en te brilha
un còr d’estela e, permieg
tas flors
champestras,
s’ubron las estras
daus fadets chantadors.

Paul Loís Granier

Entre Lèire e Mediterranèa (n°104)

2011-09-28T03:00:00.000+02:00

Dins lo charivarin deis èrsas,
Votz aspras de la lenga embotida,
Sus l’arena doça dei montilhas,
Comencèri de caminar
Dintre lei vinhas e lo garolh1.
L’ocean. Coma viure au luenh de son encantacion ?

Tèrras ennebladas, que trevèri de còps,
Votz amarencas, lenga academurada,
Au fons dau còr me lo siáu ben gardat
L’amor de la plueja, rajòu beluguejant.
L’aiga. Coma viure au luenh de l’aiga e de la sau ?

Sus lo pendís de la garriga,
Votz trufarèlas que te denegan,
Lenga embarrada dau secrèt
Dins lei calhaus, leis argeiràs rasclaires,
Aprenguèri de pojar per totjorn.
Lo cèu. Coma viuriáu au luenh de la lutz ?

D’aquí d’ailà me fa virar lo vent,
Dins l’aiga que blanqueja
Nadarai, òc, vèrs la lenga
De mon amor que balha vida,
Sus lo rocàs de l’aiga blava,
Caminarai cap au soleu,
Dins d’olivetas grisavèrdas
Pojarai, pojarai encar.
Siáu d’Occitània. D’onte ? De la mar.

Amanda Biòt

Potons (n°103)

2011-09-21T02:30:00.000+02:00

Pibol, fraire de l'aiga,
aiga, gaug del pibol,
escambiatz de potonsjos tèrra e dins los aires
potons, a las rasics, de l'aiga josterrenca
potons secrèts e cauds dins la suaudor potenta
de la tèrra mairala ;
careça immateriala,
amont, dins la claror
dels folhacs enfrenits a l'aigueta soscaira,
potons d'ombra e de lutz
potons d'albor e de treslutz
e rajolants de cèl...
Los espèri, Pibol,
ieu, a ton ombra, aigueta.

Loïsa Paulinh

Sonet (n°102)

2011-09-14T01:23:00.000+02:00

Brasilh ma pèth e mon amna torrada
ma he qu'es hòrta e n'èi pas 'res a créder
mon uelh que veid e ma vista qu'es hreda
l'ivèrn me crema e la prima m'es fada

segur qu'aleni e d'aura en singui nada
qu'èi còr corau e hasti qu'èi deu tede
aimar me tien e l'amor m'està tedi
pregar jo sui e mandar non m'agrada

que vui anar e que sèi tota senda
èi set de pluja e tot plàver m'es cénder
hami de chòca e tota carn m'es púder

lo ser s'estupa e estar digun m'arronda
l'auba que vad e que cerqui l'escónder
la nueit arraja e ta lutz es caduda

Bernat Manciet

Lu lops (n°101)

2011-09-06T17:00:00.000+02:00

Un jorn ai autres parrier s’acaba

Mas lu lops bauban totjorn

Un jorn ai autres parrier s’acaba

Ma lu lops gardan li presons

Son sortits sensa ren dire

Per tracolar e semenar la paur

Son sortits sensa ren dire

Mascarats de vergonha d’espavent

Si son jetats dins lo còr de la vila

Sensa regarjar cu èra davant

An chaplat en cada caire

Set qu’avion de sang e de carn

Son totjorn per carriera per camps

Maufidatz-vos perque segur deman

Vi caleràn coma fòl sus l’esquina

Per vi laissar sensa sang en mitan

Venètz amics anèm faire la cocha

Li estofar coma garris bastards

Per fins que pas un solet s’escape

D’aquí que vengue lo jorn deman

Un jorn coma minga autre si leva

Dai planas ai bòscs bofa lo vent

Embriacs folandran de libertat

Lo jorn si leva si cau ajudar

Un jorn ai autres parrier s’acaba

Mas lu lops bauban totjorn.

Alan Pelhon

Fau s'enanar (n°100)

2011-08-31T07:00:00.000+02:00

Quand lo passeron dins sa gàbia,
Enchichinit pòu plus piutar ;
Quand l'a plus au fons de la fàbia
Pron d'òli per vónher lo tap ;
Quand la potilha ais uelhs s'empega,
Que siatz vièlh, maucorós, arnat,
Es temps de deversar la pega :
Fau s'enanar, fau s'enanar.

Quand l'entre dos de vostrei braias
Jauneja, sente l'escaufit ;
Quand lo pissorutgi s'estralha
Dins lei bas que n'en son cafits ;
Quand dau nas vos pende la gota
E que de tot fètz que renar,
Vengue lèu la fuelha de rota :
Fau s'enanar, fau s'enanar.

Quand podètz plus èstre dei fèstas,
Rire, beure sec ni velhar ;
Quand davant la taula vos rèsta
Qu'un machorau descavilhat ;
Quand lei chatonas vos fan liga
E qu'avètz ren a li tornar,
Es ora de fermar botiga :
Fau s'enanar, fau s'enanar.

Quand avètz plus la vista neta,
Quand per legir vòstre jornau
Vos fau l'ajuda dei lunetas,
Quand siatz blede, cepon d'ostau ;
Quand luenh dau restoble e de l'auga,
A viure au liech siatz condamnat,
Es temps d'anar fumar de maugas :
Fau s'enanar, fau s'enanar.

Quand sus lei tranchas de viandutgi
Podètz plus mòrdre a bèlei dents ;
Quand vos fau farçum e saussutgi,
Que lo rostit vos ditz plus ren ;
Quand v'aduen per plat de ribòta
Un pelau de ris safranat,
Es temps que vos graissan lei bòtas :
Fau s'enanar, fau s'enanar.

Quand avètz plus coma ai tombadas
Qu'un còr passit, estransinat,
Qu'una cervèla en marmelada,
Quand lo bòn sen a debanat,
Quand la camba en marchant tirassa,
Quand podètz plus vos botonar,
Quand siatz plus qu'un vièlh fais d'estraças :
Fau s'enanar, fau s'enanar.

Carles Onorat Gantelme

Retorn (n°99)

2011-08-24T01:16:00.000+02:00

Lo ressòn a l'ostau
Dei mòts dins la cosina
fasiá una musica
que reven dins mei vèrs.
Quand lo fuòc rondinava,
Fasiá parier lo cat.
Ansin lo temps passava
Lei seradas d'ivèrn.
*
Me vaquí revengut
Cargat d'ans e de patz
Aquí monte ai viscut
Lo morvèu sos lo nas.
Lo relòtge plan plan
Fai mai sei vai e ven,
mai mon pichòt chin blanc
degun se n'en soven.

Guiu Matieu

Lo pelifant (n°98)

2011-08-17T06:33:00.000+02:00

Sur un lausàs tot miralhant
D'Africa Negra,
Aquí segur que jamai degun
S'i banha-nega,
Un pelican vestit de blanc
Grèu e menebre,
Pausava fièr coma Artaban.
Comol de fèbre,
Fasiá de si, fasiá de la,
E ceterà que presicava,
Tant saberut e becarut
Coma un agave.
Passèt de vèspre, dins son espai
Tota faròta,
Una elefanta tot plen galanta
E coquinòta.
Lo pelican en la vesent e l'ausissent
Remiaudarèla,
Venguèt tant blanc qu'un tròç de nap
Sensa cervèla.
Tot tremolant e amorós
De la polida,
Faguèt sa cort, tombèt d'amor
Òi que borrida !…
Puei tant lèu dich e tant lèu fach
Se maridèron.
Çai au cèu-sin dins lo jambin
De sei doas armas,
Aguèron lèu l'enfant pron car
De son entrame.
Un pelifant tot gris e blanc
Nasquèt dau coble.
Pelí-fanton que bèu popon gras e redon
Plen d'agradança,
Retrach dau paire, bèu becarut e ben alut
Quina semblança.
L'elefanta gastèt pas res
Que li darèt a sa coada,
Un frònt dei bèus, de bòns onglons
E d'aurelhassas en balada,
E mai la trompa per trompetar,
Far de musica,
E l'escamandre de la mamà
En pèça unenca.

Enric Damofli

Musa I-K-A (n°97)

2011-08-10T07:32:00.001+02:00

Barrutlaire de tot temps
Isabèl Kalada Armor
Èra sa musa de totjorn
Fasiá un brave moment
Que s'èra esvalida ailà.
Son nom viatjava encara
Sus los sèrres e la mar blava
Ges de marin l'aviá vista
Tant lèsta e freula I.K.A.
Mai totes podián l'ausir.
Per un vèspre blu d'abrieu
Cantava un polit refranh
Clinada sus son companh
I.K.A. laissèt son perfum estranh
De nonrés / pas qu'un brieu.

Delfina Aguilera

La raubeta d'Enriqueta (n°96)

2011-08-03T03:08:00.000+02:00

Enriqueta plora, vòl una rauba polida per sortir al Club ;
Enriqueta vòl una raubeta polideta per far la pimpinèla ;
Enriqueta me demanda una rauba,
Vau trobar la mercanda, la mercanda me ditz :
« Te donarai una rauba, dona-me de lana » ;
Vau trobar lo moton, lo moton me ditz :
« Te donarai de lana, dona-me d'èrba » ;
Vau trobar lo prat, lo prat me ditz :
« Te donarai d'èrba, dona-me d'engrais » ;
Vau trobar lo païsan, lo païsan me ditz :
« Te donarai d'engrais, dona-me d'euròs » ;
Vau trobar lo banquièr, lo banquièr me ditz :
« As plan causit ! Soi la banca rica ; la pus rica ;
« Signa aquí e te donarai de moneda ! »
Que far mai !…
Lo banquièr m'enriquesís, enriquesissi lo païsan,
Lo païsan m'engraissa, engraissi lo prat,
Lo prat m'enèrba, enèrbi lo moton,
Lo moton m'enlana, enraubi Enriqueta.
Enriqueta s'enrauba de sa raubeta polideta e…
Sens me mercejar d'un mercé,
Sens m'agachar d'un agach,
Se'n va dançar tota la nuèch.

Camil Lorente

Plor d'ivèrn (n°95)

2011-07-27T03:04:00.000+02:00

Pluèja
Enveja
D'un autre solelh
Delanhas
E banhas
Mos paures uèlhs
Nèu
Dins lo peu
Beluguetas de freg
Per lo manit
Tot estransit
Que jai defòra cada nuèch.
Aucèls
Maurèls
Dins la mar mascarada
Es de sègre
« L'aur negre »
Sus la còsta daurada…
Gelibre
Flor libre
Sus las veirièras d'obradors
Ara tampats :
Còrs esclapats
Caumaires los trabalhadors !
Fum
E baujum
Per la vilassa
Aire trebol
Degalh, embolh
L'espèr s'estraça.
Ilhauç
Enclaus
Entre nívols de guèrra
L'oncle Sam n'a besonh
Amai cridèsse non
Lo rèsta de la tèrra !
Pluèja
Enveja
D'un autre solelh
Delanhas
E banhas
Mos paures uèlhs…

Pluèja
Enveja
D'un autre solelh
Delanhas
E banhas
Mos paures uèlhs
Nèu
Dins lo peu
Beluguetas de freg
Per lo manit
Tot estransit
Que jai defòra cada nuèch.
Aucèls
Maurèls
Dins la mar mascarada
Es de sègre
« L'aur negre »
Sus la còsta daurada…
Gelibre
Flor libre
Sus las veirièras d'obradors
Ara tampats :
Còrs esclapats
Caumaires los trabalhadors !
Fum
E baujum
Per la vilassa
Aire trebol
Degalh, embolh
L'espèr s'estraça.
Ilhauç
Enclaus
Entre nívols de guèrra
L'oncle Sam n'a besonh
Amai cridèsse non
Lo rèsta de la tèrra !
Pluèja
Enveja
D'un autre solelh
Delanhas
E banhas
Mos paures uèlhs…

Elena Ferrari-Saran

27-6-1968 (n°94)

2011-07-20T01:21:00.000+02:00

Magalona laguna
brèga de l'asuèlh
que clavas lo cèl
sul secrèt
de ma tèrra
te disi
lo batèc de la fanga
qu'escana la palun
sanha dins la garganta
Miraval salina dènt
que mossegas blancament
la nívol redondina
Miègterrana saliva
moventa escuma
que montas la sal
del ventre
de ma tèrra
te disi
la man cauda e pesuga
de l'estiu que se duèrp
un camin dins la sabla
dolorosa de ta carn
camin e plaga fonsa
rodal greu al tieu desir
Tu mon païs m'estrifas
la pèl, deçament,
amb l'agach sagnós
del solèlh
de ma tèrra
e lo planh
qu'una gaviòta aguda
buta al sòmi universal
que lèu piquèsse l'ora
libertat, ieu te disi
qu'auriás plan fach ma tèrra
te penjar a la joata
de ton vencèire.

Miquèla Stenta

Veni creator (n°93)

2011-07-13T04:50:00.000+02:00

Los monges d'En Calcat an decretat la revolucion culturala.
Ara se'n van pas pus amb la clòsca pelada coma los gojats d'Occident
lo vestit negre l'an quitat e ara
se'n van nuds dins los vestits prosaïcs
del relativisme uman.
Mas ausissètz encara!
Aqueles òmes an fach vòt de necitge
an denonciat al nom de l'Esperit Sant
lo poder malefic de l'intelligéncia
qu'escranca l'esperit e mai lo còr e mai l'èime
an cremat las recercas de la sabiesa vièlha
an daissat lo monde prautir
son còr fèr e inatacable
Sentisson ara los fissons de las jòias mejanas de la dolor
Alavetz encara seràn sorgas
jòia mon cloquièr blanc entremièg lo fulhum.
Poirem pas pus dire sens rire que los jorns son longs en mai.
e mai se mon amor es de l'autra man de la tèrra
Mon vici caput de sòmi
Ma contestacion etèrna
Mon desir dempuèi d'ans de dobrir la Sorbona a la ràbia e al mespretz
Mon espèr de saber qual sòi entremièg tantes novèls sòmis
Tu mon anciá, tu ma paur sempre de tot pèrdre
mon amor de tantes biaisses d'èstre luònh
mon marin de Gibraltar
Ai pas mes cap de mos espèrs en luòc segur.

Marisa Ros

D'ont soi (n°92)

2011-07-06T05:48:00.001+02:00

Ont es ton ostal
Soi de pertot ai pas d'ostal
Castelana enaurada
del cabanàs pairal
del castèl qu'un jorn…
de la rocada dins lo bòsc
de la terra de la man del sorire
diga-me d'ont siás
païs nòstre dos còps mieu
e tieu
sens un calhau a ieu a tu
diga-me d'ont siás
sabes Occitània
Occitània vesi pas.

Rosalina Roche

Lo que voliá morir (n°91)

2011-06-29T00:47:00.000+02:00

Per Joan Bodon

Davalava del carri
lo saquet dins la man
una camba puèi l'autra
l'astrada de quitran
marchava... la vila
e la carrièira escura
per demandar de vin
beure... quant de botelhas
la femna a la perfin
amb las cambas plan nautas
las potas de rasim
e las tèstas plan gròssas
e lo sèxe gorrin...
Te donarai de ròsas
de mon vergièr polit
la sentor de mon pitre
la rusca de mos dets
Dubrís-me mon amiga
s'es arrestat aquí...
La botelha acabada
de bruma dins los uèlhs
una filha velhava
una man dins son pel.
La Vèrge teis de bruma
per son enfant mitat nus
son ostal se destrantalha
son vestit se demesís
Dins l'arroïna de l'usina
los obrièrs son partits
degun l'a pas saludat
pas solament lo patron...
Una drolleta pelharda
que veniá gorrinejar
per i donar un poton
desquicèt tota sa farda.
— 11 —
Ambe ton sen dins la man
Ja me semblas nòstra Dona
La que sonavan del lach
e que los escolans d'aicí
avián cobèrta de descauma
Tanben ai paur quora venes
nusa e blanca per l'amor
que tornèssem pas trobar
los cordèls de tas cauçuras.

Joan Maria Petit,

Libertat egalitat fraternitat (n°90)

2011-06-22T02:45:00.000+02:00

los mèstres d'aquelas liberalitats, pasmens!
los mèstres,
l'Istòria crema
... cremarà lors cortinas...
Mas lo fuòc de nòstre infèrn es de vergonha
E lo dieu, de palha
e de Societats Anonimas
E de fusilhs
C.R.S. = S.S.
Lo grand pecat d'ésser vincuts
Nosautres meteisses, los recompraires del Pecat.
Nòstras mans, fraires, seràn pas pus de mans d'esclaus.
Los mèstres!
l'istòria a de mans que quichan
l'ISTORIA.
Li bandieras di fuelhas, subre li ròcas
petan is arbres coma pèr una fèsta!
li cal ausir petar!
Dins lo bofe,
liuras e fernissèntas
petan li bandieras
li bandieras vivèntas
Arbres ancians,
Fuelhas novèlas...
E lo còr di femnas repepiairas
Coma un còr antic
li femnas en nègre
o en pelhas
sus li ròcas abandeiradas
li ròcas sota l'aura!...
An fòrça plorat
Mai son fegondas
Aicesta terra a besonh de tant de fius!
E tant de fius an besonh d'aicesta terra!
E la terra
La terra sauvatja
Sap ela qu'aquesta tramontana matiniera
Sus ela vèn
Coma un amaire?
Vènt
Fòrt
Vènt fòrt de tròp, pèr la fusta vermenada
l'ostau vièlh e poirit
Qu'èra un recaptador
l'ostau es desfatat, de matin.
Petatz, bandieras, sus l'aste di brancas!
Parlatz, femnas, drechas près de la mar!
Caduna es un corifèu!
Li quatre parets
de la vièlha pichòta seguretat
l'avèm deguda vèndre
a toti lis encants de la misèria!
Ara cau bèn replegar li margas!
Lis òmes, sosprés,
An sentit qu'aquela alenada
Era coma sa colèra.
Caliá perdre tot
Per aver lo coratge de
Voler
Tot ganhar
Li bandieras dis arbres grands, de matin,
Fernisson e fan de bruch coma per una fèsta.
Lo femelan a calat.
Lis òmes trencan lo rocàs nus
Per bastir
l'ostau
nòu.

Rotland Pecot

Art poetic (n°89)

2011-06-15T06:44:00.000+02:00

Oc que cal èsser con
per faire de poëmas
de poëmas d'amor
per una femna sola
E ieu n'ai fachs
per çò que aimi...
l'umanitat
Benlèu que ieu tanben
Soi tan con coma los autres.

Joan Jacme Fraisse

Psicòsi (n°88)

2011-06-08T11:41:00.001+02:00

Miserables
jo soi lo qui viu
dab son sèxe
en cada trauc en tèrra umida
que hèi
gausi en.honsà’u;
cada trauc en l’escorça;
de cada canha docila
en son cuu pro larg,
en lo de cada craba,
en lo deu cadavre fresc.
Mès serà lèu lo temps
on las hemnas deus sénhers
on las hemnas deus escrivans
pègas
botadas au hèit per sos espós
sobtament
en çò de men
trucaràn a la pòrta
e diràn
dròlle
prenètz-me com soi
e aqueth jorn
escotatz!
per tots los trucaires de tambor
deu món entièr
per las aulhas bramadoras
harèi anonciar a las gents
qu’an de tot temps avut set d’escandal
que son convidats a la taulejada
e mei, cau ben arríser:
invitarèi lo Jèsus
lo crist
mon vesin
alavetz en los sos braces
li botarèi ua guitarra
e, sacreviu, vulhi o non,
cantarà
e mei trepejarà
sus la taula
un tròç de rock'n roll
good gooly miss molly
mentres que lo món tan pleats
de bestiessa
trucaràn com falords en las
suas mans rojas
e mei… e mei…

Gilabèrt Suberròcas

Leis olivadas (n°87)

2011-06-01T01:06:00.001+02:00

Per toi lei Sants,
L'oliva a la man.
Aquò l'a de sègles que se ditz :
Es mai lèu fach de va dire !
Que leis olivadas es pas ren !
E qu'au mitan de novembre
Sovent fa gaire caud !
Atapats coma en plen ivèrn,
'mbé lei gants e lei passa-montanhas,
Esperaviam un pauc de soleu
Per començar l'olivada.
Totei leis ans, fin de novembre,
Fau culhir en se gelant,
Quilhats au cavalet ;
E la canestèla sovent tomba dei mans.
Quand fasiá tròp frei dins lo vergier,
Fasiam un fuec de ramas
Per se caufar un pauc lei dets.
Mai lo mistrau dins la plana
Ven gisclar per totei lei traucs.

Miegjorn ! Avèm aduch la biaça ;
Manjam, sus lo bot dei dets,
Una saussissa, una anchòia,
Un pauc de pan 'mbé de pastís.
Avèm pas lo temps de taulejar;
Fau culhir avans que la nuech tombe:
Quand vos siatz logat a pretzfach,
Fau pas va prendre tròp a l'aise,
Fau culhir e fau culhir encara
Per faire una bòna jornada.
Lo soar s'acampam a l'ostau
Roges coma de grata-cuous;
Se caufam a la chaminèia,
Tiram de l'ola la part de sopa:

Lo bolhon caud reviscola,
Chaucham de pan per se calar;
Finissèm amb un talhon de buou…
Es l'ora de s'anar cochar,
Sensa tròp faire de discors;
Avèm la nuech per se pauvar,
Mai dau relòtge, pecaire !
Farem jamai lo torn !

Raols Feraud

L'òme vièlh e lo vièlh castanhièr (n°86)

2011-05-25T05:05:00.000+02:00

Amondaut sus lo sèrre i a un castanhieràs
Qu'a fòrça brancas secas mai pas gaire en fuèlhas
E son vièlh propriò l'autre jorn l'espinchava,
L'uèlh pentit, l'arma trista, doçament li parlava.
Vejaicí a pus près çò que disiá lo vièlh
Au varlet que levava sos braç crebats au cièl :
« Te siái ben redevable ! Pòde pas t'oblidar,
« Soven-te castanhièr, per ieu tot ce qu'as fach !
« Quand l'èrba èra tròp corta e la seja escaudada
« M'as sovent ajudat a escotir ma nisada.
« Que seguèsson bolhidas, rostidas, en bajanat
« Una bòla de castanhas m'a totjorn regalat !
« A ! Vai ! Avèm agut totes dos nòstras penas
« Fau per viure sus tèrra una ruda codena ;
« Ieu, ai fach las doas guèrras ai mancat i restar
« E tus, un oragan t'a mitat esclapat !
« Tanben siái pas ben fièr de ce que vau te faire !
« As un pauc de bòn bòsc mai t'en rèsta pas gaire ;
« Vene te demandar un ultime servici :
« La branca que te rèsta, fai-m'en lo sacrifici !
« Es la sola que vese que siá encara en saba
« Lo rèsta es bòn per coire una sopa de rabas !
« Manilhe encara un pauc varlòpa e mai cisèl
« E per tirar un trach me rèsta encara un uèlh.
« Balha-me-la ta branca, aquela qu'es valida
« Per juste envelopar çe qu'èra una vida ;
« E puèi, excusa-me, mai fau que t'o diga
« Es pas un lòng discors, crese pas que fatigue ;
« Ta rusca es esglausada mon frònt es ben ridat
« Per tus coma per ieu tròp de temps a passat ;
« Quand siam en plena fòrma, avèm viscut ensembles
« Ara, que sèm fotuts, que la mòrt nos rassemble
« Sabe ben que per ieu as fach tot çò que pòs
« Alòr, vièlh castanhièr.
« Baila-me quatre planchas per recaptar mos òs. »

Jòrgi Fontane

En de qué pensan (n°85)

2011-05-18T02:20:00.001+02:00

En de qué pensan lei bèus vendemiaires
qu'acaban de faire
bronzir la còla
l'un pensa d'una, l'autra de degun
e lo calabrun
lei fa tirar a mòla
Òu bolegatz-vos
manca plus que vos
e l'aurem finida aquesta vinhòla.
Tot lo monde a fam e languís de la taula
mai lo patron eu pensa au Crèdit Agricòla !
« Se si chabís l'ectò a trenta euròs
« coma farai tantòs
« per remborsar lo crèdit,
« mi siáu estat dich
« que plus degun rigòla,
« mon agent s'es fach picar dessús
« per un autre au dessús
« qu'es cap de la còla,
« un grand mossur
« dau Crèdit Agricòla ! »

En de qué pensan lei bèus vendemiaires
que van chimar l'aire
sortent de taula ?
Aqueu qu'es bòn paire
pensa a sa pichona
qu'es encar tant pichona
e que rintra a l'escòla.
Aqueu qu'es maugrabin
a son lòng camin
a sei quatre sòus dedins sa caçòla.
Aqueu qu'es espanhòu a son Espanhòla.
Mai lo patron eu pensa au Crèdit Agricòla.
« Se si chabís l'ectò cinquanta euròs
« farai pron magòt
« per crompar la maquina
« n'en fan que van pron ben per nòstrei còlas,
« remborsant un tèrç de mai per an,
« emprunti sus quinze ans,
« farà un taus minima,
« mi prestaràn au Crèdit Agricòla ! »

De qué pantaian lei bèus vendemiaires
que se son anats jaire
'mbé sa viòla !
L'un dins son caire
dòrm coma una soca
ambé dins la boca
d'estranhei paraulas.
Aquest au championat
qu'es ja començat,
l'autre ais examens 'mbé la castanhòla.
L'un ai parpalhons,
l'autra ai parpalhòlas.
Mai lo patron eu pensa au Crèdit Agricòla !
« Sembla que la quantitat i es,
« mai de degrà pas ges,
« serà pas de grand beure,
« au pichon pretz mièlhs vau faire de nhòla,
« se volètz de bòn vin de país
« fau qu'i ague de país
« onte si n'en pòu viure.
« Lo vin norrís lo Crèdit Agricòla !… »

Jan Maria Carlotti

Pantais de tèrra (n°84)

2011-05-11T07:39:00.001+02:00

La tèrra es bèla !
Penchenada a l'africana,
carrats de blat, carrats de vinha,
au luenh, la comba de Vaumala.
Mira, que bèla tèrra !

La tèrra es bòna !
Dei perseguiers plantats per l'oncle,
mai d'un passaràn pas l'estiu,
mai plantarai de cereisiers.
Veiràs, la tèrra es bòna !

La tèrra es dura !
A pas plougut d'aquesta prima,
n'en es lo blat, seca la comba.
Rainard visitèt la polalha.
Sabes, la tèrra es dura !

La tèrra pega !
De meis aujòls, la tresusor
la banhèt mai qu'aquestei raissas
d'aquest automne enfangassat.
Pasmens s'engòrga !

Pantais de tèrra !
De mei mans fendilhadas
ai podat tot l'ivèrn
lei vinhas dau vesin.
Mai per l'estiu que ven,
Rossilhon es pas luenh :
Vendrai de bachiquèlas.
Puta de tèrra!

Regina Fournier

Lo vin de Colaveri (n°83)

2011-05-04T05:37:00.001+02:00

Aqueu vin de Colaveri,
Lo bevèm pur, tant que siam.
Conois pas lo baptistèri !
Pasmens siam de bòns crestians.

Es lo vin que fa cantar,
E que dona la santat.
Zo ! Collèga ! Fai sautar
D'una botelha lo tap,
Bòrd que dona la santat,
Lo vin pur que fa cantar.

Aqueu vin canta e peteja ;
Es l'onor dau terrador.
Sa color vos dona enveja,
E n'en siatz jamai sadols.

Aqueu vin fa gaug de veire ;
E mai siegue dau novèu,
Sembla, en chimant, que dau veire
Rajan de rais de soleu.

Mai en fent virar la tèsta,
Es la jòia qu'a donat !
E lei filhas son lèu lèstas,
Après beure, a calinhar.

Quand avètz la gaunha palla,
Vò que podètz plus piutar,
Fau agantar la cigala ;
Ren de tau per ben cantar !

Es lo vin que fa cantar,
E que dona la santat.
Zo ! Collèga ! Fai sautar
D'una botelha lo tap,
Bòrd que dona la santat,
Lo vin pur que fa cantar.

Aguste Marin

Nèu d'Aubrac (n°82)

2011-04-27T00:31:00.001+02:00

La fina estèla nevenca
a saquejat son mantèl
e la calm, aduèi, relenca
en esclafant lo branduèlh…

Benlèu genta, amai polida
es la poscada del gèl,
miralha clar l’espandida
quora s’esclaira lo cèl !

Mas l’ivèrn cambia, tarrible,
quand del Cantal ven lo buf
de l’eicirada e son tible
que tot arrasa sul tuf !

Jos aquel ventàs que burga
per deguns seriá pas bon,
tant mai se la prèissa furga
de sortir del siu canton !

Car la blanca escampilhada
ont la cisampa a bufat,
encongièira la calada
traita venguda pel fat !

E la mòrt claufís d’un saile
lo que s’es adventurat ;
alai luènh, lo plang d’un graile
sonarà pel esmarrat !

La nèu freja d’ivernada
aconsomís nòstre Aubrac,
bona es pas, la passejada
quand s’entrèva lo blanc Drac !

Zefir Bòsc

L'òrt d'amor (n°81)

2011-04-20T06:28:00.001+02:00

Se podiás legir la paja dubèrta
Al còr d’un angèl
Diriás qu’un nenin es lo grand poèta
De l’amor fidèl

Se podiás sentir, a mon sen culida
Ma diusenca flor,
Diriás qu’una dròlla es ròsa polida
A ton òrt d’amor.`

Se podiás ausir, l’ama benesida
Mon cant tindarèl
Diriás qu’un drollet al nis de la vida
Es un gent aucèl.

Mas totjorn, mai plond, s’amaga soleta
La viventa flor,
Totjorn s’amudís sus nòstra boqueta
Lo bèl cant d’amor.

Totjorn nòstre còr se vòl lo grand mèstre
Del siune secrèt ;
Crida pas jamai, al vent del campèstre
Tot çò que faguèt.

Fasètz trelusir las vòstras estèlas
O mos paures uèlhs
Engruna mon còr, de cançons novèlas
De cants tindarèls.

Doças coma mèl, simpletas, polidas,
Lindas flors d’amor,
Flambejatz dins l’òrt ont sètz espelidas
En aquel bèl jorn.

O clar festenal, siás la solelhada
Que fa, las cançons,
Dins lo prat que nòl, prene la volada
Ambe los potons.

E dins ton ostal, ont l’amor convida
Uèi coma deman
Culís mos tresaurs, tu reina amarmida
Ma doça Maman.

Jòrdi Girard

Nadal dels vièlhs (n°80)

2011-04-13T08:27:00.000+02:00

I a pas que la nèu per nos far companha,
i a pas pus degun a l’ostal,
los enfants, per lo trabalh,
son partits, qu’es la maganha,
los mòrts e los vius quitan la campanha,
se traparàn sols per aquel Nadal !

Se coma autres còps, podià l’Emperaire,
per faire lo recensament,
publicar a totas gents
que cadun ane se faire
marcar al país que nasquèt son paire,
los vièlhs tendrián pas del contentament.

París seriá pas benlèu qu’un vilatge
se podián tornar al país
totes los que son partits,
postièrs, femnas de mainatge,
Maria e Josèp serián del viatge,
e benlèu Jèsus naisseriá aicí.

Qual sap se vendrem un jorn emperaires
e se poirem far, los amics,
que visquèssem al país
coma an viscut nòstres paires :
Per los que son mòrts, cal pas tròp se’n faire,
car parlan patés dins lo Paradís !

Joan Larzac

Belugas d'ivèrn (n°79)

2011-04-06T04:24:00.000+02:00

Belugas dins lo cèl d’ivèrn
Solelh que fa liucejar la nèu
Pins acatats d’un blanc mantèl
Piparog que cofla sas plomas
Per se grantir un pauc del freg

Grivas vengudas de la Luna
Per tastar grup del ginevrièr
Rainal que ravala sa coeta
Raton, mustèla, mirguetona
Tot un monde que s’acantona
Per quistar lo sieu despartin.

E ieu, que fau dins lo matin
Doçamenton, d’un cade a l’autre
Uèi non farai pas pastre.
Vau culir un polit aucèl
Que plan rostit amb un trenèl
Me farà pitança de rei.
Aital, per ieu, quand freg se vei

Per mon Causse ai la miá vida
Per ieu es ben la mai polida.

Loís Valés

Gardaire d'oelhas e de musas (n°78)

2011-03-30T01:21:00.001+02:00

Vermenosa a la caça arremòsa sos vèrs.
Ai corregut coma el per combas e travèrs ;
mas, dins l'afiscaclon de la jovença fada,
lèbres e perdigals dostan a ma pensada
lo leser de cercar de rimas. Mai que mai,
aquò's darrèr los biòus e la fedas que n'ai
culidas per nosar la garba que vos mandi,
mics...

Lo bèl solel d'estiu rajòla ; alandi
lo cledon : acaumats, cap-baisses, los vacius
s'alargan ; lo can japa e galòpan de brins,
e las lors coctas an tot còp d'estrementidas
per fòrbandir lo vòl de moscas enguerrides.
Anam a la Devesa, a Nèjun, al Combèl ,
Forcat, a la Font-Longa ; e pertot lo tropèl,
dusca al Camp de Cadriu, pel quite Claup, se garda
sol... Entrement lo pastre acomença una ausarda
passejada al païs dels libres rèire-vièls
ont tènon pensaments e gauchs sempre novèls.
Per tot dire, lo lum de l'alba que capinha
tèrmes e retenals, pradas e rengs de vinha,
e s'i pausa nimai lo rire al morrisson,
o lo mirgalhadis dels solels-colcs d'auton
qu'òsca lo blau ridèu d'arbres sus las auturas,
menèron plan sovent mon èime en de pasturas
ont butan pas lors biòus Vergili o Teocrit.
Or, a'n bèl se galaminar, lo meune esprit
se'n tòrna de contun a l'òrt de poesia.
Amics, l'avèm amassa, amb quala cobesia !
seguit de cap a fons dins las escòlas !... Mas
una pariva trastejada apària pas
aquelas de l'estiu al pè d'una garrosta :
demandatz al cabrit se la gaissa que brosta
al campèstre val pas cent còps mai que la de
la grépia ?... Aquital donc teniai en mon poder,
dins tot lor audi natural e dusca al trufe
Omèra e son Caddèt, Villon, Ronsard, lo rufe
Shakespeare, capinhaire a moments coma un rai,
La Fontaine, Racine e Chenier... Tantes, rai !
que nomi pas amai m'encanten fòrça estrofas !...
Enfin Mistral, Perbòsc, dont las dichas son gòfas
de baudor, de solel e d'èime pairugal.
Al lum de la rason que ten lo Martegal
e la man dins la man d'un bèl poèta savi
qu'enregava pel flac boieròt, començavi
d'ensajar de tenir l'esteva... Mas envèrs
de rimar, cèrca-me de que dire : lo vèrs
que mòlla los pantais coma lor rauba flèunha,
trigòssa se vestis una pensada tèunha.
Lo jovent coneis res de la vida : pòt pas
ne sègre los draiòls d'un segur e bon pas ;
bordons espeliràn del cor a bèl abonde
quand l'òme aurà batut las estradas del monde...
Lo poèta es la maire ardorosa del cant :
lo pòrta dins son èime un briu ; ne viu davant
de lo mandar florir sus las pòtas umanas.
Tant-ben subre'l papier de bada, meu, t'afanas !...
Qual sab los còps, atal, mos vèrs an avalit
de colèra, davant lo colcant tròp polit
al cèl, mas trum darrèr ma ploma maladrecha !...
S'encara sabiai pas coma un vèrs s'aprofecha !
Paure garrèl davant los revolums del bal !
Tu, rimejar, quand pòdes veire que Mistral
al trelutz de la mar abeluga son dire,
agachar Vincenet e Mirèlha se rire,
te pèrdre al corredor escur ont se gandis
Nèrta qu'un pacte irètge i clava'l Paradis ?
Per prendre la volada, espèra d'aver d'alas !...
Ara ai franhat, amics, de las combas mairalas
e rimi de languina, ailàs ! qu'ai plus leser
d'espiar ont cantaràn perdics aqueste ser,
de cercar grel, formiga o ligosta per tèrra.
Jès ! res ven plus me trebolar coma un còp-éra !
Son tant luènh, mos vacius, amai aquel lapin
que repetinga, alisa al sèti un nasson prim,
s'estrementis d'una japada dins las brossas
e fuch, floqueton blanc, dins las palengras rossas !...

Silvan Toulze

Petaçon (n°77)

2011-03-23T07:42:00.001+01:00

Darrièr lo mur desboselat
I aviá un palm de cèl abandonat
Un armàs
Un soc de pomièr
Una pèl de sèrp
E la marca dins l'èrba
D'un òme e d'una femna
Qu'aicí s'èran aimats
Lo temps d'una cançon.
Una crotz dins lo vent
Portava lo rovilh
De la dolor del monde
E la temptacion de l'espèr.

Joan Maria Petit

Brujas rojas (n°76)

2011-03-16T05:03:00.000+01:00

Un pauc de sang sus la bruja.

La Libertat n'a pas de drapeu,
la Libertat n'a pas de païs.

Las roinas de la chapela
Assus responden enguera
Daus ressons de la mitralha.

La Libertat n'a pas de drapeu,
la Libertat n'a pas de païs.

Pablò, Samuel e Peire
Gardaran los uelhs deiberts
Sus lo ciau sens lo veire.

La Libertat es un long esper,
La Libertat es un long raibe.

A d'autres ilhs an laissat
E lo raibe e l'esper
Devenir realitat.

A la nòstra Libertat,
Queu jorn ilhs an balhat
Un drapeu de bruja
Roja.

A la nòstra Libertat,
Queu jorn ilhs an balhat
Un bocin de païs
Lemosin.

Roland Berland

Los mestiveurs (n°75)

2011-03-09T03:01:00.001+01:00

Los mestiveurs bronzats copan le blat que chanta
sur lo peug tot cramat per le solalh d'estiu.
Le dalh es bian tenjut per una ponha ardenta
e las tijas tomban au long dau clhar matin.

Las femnas javelan, corbadas sus la terra
e los lieurs estrenhan las novelas gerbas.
Bientòst los meitadiers auran la mina fiera
davant las charretas crepitant d'espijas.

Qu'es la bona mestiva, apries la trista annada ;
quela jarba noada au cueur dau bon país
de la França janta, la fòrça revelhada
s'escond en tots los blats de quau solide estiu.

Marcel Rémy Petit

Planh (n°74)

2011-03-02T02:00:00.000+01:00

La mòrt e la misèria, mestres d'aici-bas
par doman an 'pelat quau qu'i z-aime ;
z-an pres sa paubra charn
dins daus linçòus de freidura
la mòrt e la misèria...

Mes quau qu'i z-aime
de tant vedre batalhat
contra los vents e contra lo temps
m'a balhat la sabor dau coratge ;
par sa man sarrada dins la mia
a l'ora de sa quita pardeson
m'a tornat lo gost de viaure
quau qu'i z-aime...

Dins la chalor de sos dets marfies
e la bruslason de sos oelhs espaurujats
z-ai coneissut la flor d'amor,
'n estivada que pas v-un uviarn
ne poguessa deisseparar de mon chamin,
dins la chalor de sos dets...

Per tant que s'encharnessa la dolença
jamai 'la n'eissendrá nòstra memòria :
las oras fujidissas de la jòunessa
si-be-tot las oras lenas dau vielhum ;
los pas enchadeissats a la riba dau temps
jamai ne faran eissubliar
la fòrça doça de l'amor,
per tant que s'encharnessa la dolença...

Res n'es de cranhir dau silence,
nòstre temps a passat
que nos portet le dòu de l'eternitat
e nos guinhet a pas menuts
la vana colera de nòstres dires ;
res n'es de cranhir dau silence...

Un jorn partant
i tornarai trobar quau qu'i z-aime ;
sens lassiera, sens desesper
mon còrps descharnit
se despendrá dau ventre dau monde
e 'nirá bisar la lutz daus Diaus
ante lai tornarai trobar quau qu'i z-aime.

Maria Irina Auledre

Revelacion (n°73)

2011-02-23T01:59:00.000+01:00

En boirar las colors
En botjar un pauc d'aiga
En manhar la coa dau pinceu
De ma man tremolanta,
Parier un balai boifant
Una tela blancha coma lach,
Naissiguet sus ma fàcia
Un prumier signe nuòu:
Avia sens enguera saubre
Trobat dau mielhs la faiçon de surtir
De la tant pesanta obligacion
jornaliera,
Qu'era d'esser e de far totjorn plaser
Aus uelhs dau monde,
Ente era alaidonc barrada
Dempuei qu'avia vist lo jorn,
Sens pusser veire la mindre cleda,
Que podria me far pensar en me,
Ren mas en me.
Quela prumiera pintura
Boifava queu passat,
Aüra, seguia mon vrai chamin,
Lo que, era segura, me semblava,
Lo que auria desjà dempuei dau temps
Degut segre.

Benedicta Bonet

Tot se desròca (n°72)

2011-02-16T04:34:00.000+01:00

L'estiu s'acaba tristament ;
Après quauques jorns solament
De calor, la pluèja es tornada
Tot es virat d'amont-d'aval
N'entendèm pus lo picoral
Cantar sul garric de la prada.

Autres còps nos disiá : "Plèu, plèu"
Quand las nivols al fons del cièu
Del soguelh cucavan l'esclaire
Amb'aquel meichant temps, a pret
Presque sigur un còp de fret
E s'es enromassat, pecaire !

Dins son trauc, demòra arrucat
Agara tot es derrocat
Un pauc pertot sus nòstra tèrra
L'i a plus de primas e d'estiùs
E las calhas al bòrd dels riùs
Son partidas, quanha misèra !

Auèi, a l'entorn dels masuts
Pastres e vachièrs cantan plus
Quand las grinçanas son floridas.
Plus d'esquillas e d'esquillons !
Sols de chavals e de motons
Sus nòstras montanhas polidas.

Mès, quand barran les atelièrs
Alèra un fum de vacancièrs
O, se volètz mièlhs, de toristas
Per venir se guiflar d'èr viù
En ribambèla, cada estiù
Montan se quilhar sus las crestas.

E tot aquel monde s'en va
Plan sovent, la cana a la man
L'un darrièr l'autre e l'amma uriosa
A la poncha del Puèit Marí
Que sembla tot endolorit.
De qué ne pensa Vermenosa ?

Joan Maria Gaston

Nogalhar (n°71)

2011-02-10T03:33:00.000+01:00

Boriaires e belets, cadun amb son martèl
So'n tren de nogalhar, coma fáun cada annada
Alèra que, de nèu, la tèrra es acatada
E qu'un vent negre, freg, estifla pel combèl.

Pels enfants, aquel jorn es una granda fèsta
L'òm les vei atemats, coma polas e gals,
A folhorgar les cròts, ne sortir les nogals
Qu'a ponhats, al ceston, getan d'una man lèsta.

A defaut de martèl dels òmes amb lo ponh
Tustan suls rascalons, escrassan las coquilhas
Qu'acaban d'enlevar las femnas e las filhas.

Quand áun plan trabalhat, aquel qu'a lo renom
De saber plan cantar, guifla l'oire, pecaire !
E canta, fa dançar, fauta de cabretaire.

Loïs Debrons

Ont morirai... (n°70)

2011-02-03T07:10:00.000+01:00

Quand l'aucèl a crescut, cau que quite son niu,
Dessús una autra branca anarà far lo siu.
Partit coma l'aucèl ai portat ma volada
Dins un polit país que s'apèla Cheilada.

D'èstre tan plan tombat merceje lo Bon Dius,
Mai la femna atanben que m'a fach tant uriós.
Atí, dins qualque temps, prendrai la retirada
Al mièg de gentes prats, al pè de doás cascadas.

Per un pichon castèl ai cambiat mon ostau
Lo forcut Puèt Marin ten plaça del Cantau
D'un costat lo Limon, de l'autre la Foissanta.

Lo Sancí, los Monts Dòr, tot a fèt delai lònh...
Sabe pas, plan segur, se la Cèra es pus janta
Quò's atí qu'anarai dormir mon darrièr sòm.

Eugèni Pagés

Lo jutge espeilat (n°69)

2011-01-26T15:27:00.001+01:00

Escotatz bien, garçons e filhas
Un bravei còntei, per ma fei
Barratz lo quiol, durbètz leis doas aurelhas
Teinetz vòstra lenga e veiretz.
Un còp un rei qu'apeilavan Cambisa
Faguét espeilar, tot entièr
Un jutge qu'aviá la bestisa
Coma n'a tant, dei mau far son mestièr.
E de sa pèl bien preparada
Cambisa ne faguèt captar
La cadièra deil camarada
Quei lo deiviá remplaçar
Aquò n'i faguèt res ; Cambisa aviá bèl faire
Leis auriá toteis espeilats
Quei se serián pas corrijats.
E pertant aqueil rèi n'èra pas un chardaire
Enfin coma deison leis uns ;
Se leis Cambisa son tròp raleis
Leis maissants jutges son comuns...
Adonc se l'ancien temps n'es pus
N'es pas dei mèima deis abús
Quei per malur deimòran e sei corritjan gaire
E leis jutges d'aneit coma deil temps passat
N'abaston dei Cambisa e dei son escorjaire :
De jutjar dei travèrs aun deispuèi contunhat. (...)

Francés de Murat

La cadena dau còr (n°68)

2011-01-19T12:25:00.001+01:00

T'ai cantat, ai cantat tos ivèrns aboriús
Mon país e tos prats acaptats de vacivas
E tas combas, e tas montanhas agradivas,
E tos tèrmes fuelhats, atintats sus dels rius.

Dels rius candes e clars, e frescòts e tan viús !
Ai cantat tos drelhièrs nauts e prims ont las grivas
Váun picorar, jos la nèu, las adrelhas tardivas ;
Ai cantat lo cièu blu de tos gentes estiús.

Aquò fach, me soi dich : De qué váu cantar g-ara ?
Mès, vals autres país, quand ai virat la cara,
Mos pès aviáun pres raiç dins lo sòu auvernhat.

Ai sentit que, sus ieu, pesava una cadena,
Ò mon país ! e que dins ta rufa codena,
Demorarai totjorn plantat com'un vernhat !

Arsèni Vermenosa

Leïla dau Curdistan (n°67)

2011-01-12T03:18:00.000+01:00

Ò Leila dau Kurdistan ieu te mande aquel cant
D’un cantaire occitan

L’amor l’ai somiat tant de nuòchs l’ai pregat tant de còps
Dempuèi que siòi pichòt
L’amor tant de còps desirat tant de jorns esperat esperat
L’amor meravilhós amor e impossible amor òc l’amor

L’amor l’ai cercat dins tos uòlhs l’ai cridat dins la nuòch
L’ai trobat dins ton còr
L’amor sus ta boca de mèl e sus l’aur de ta pèl de ta pèl
L’amor meravilhós amor e impossible amor òc l’amor

L’amor una cançon d’aucèl un cant doç e novèl
Que monta dins lo cèl
L’amor rotge coma la sang de ton ferotge amant ton amant
L’amor meravilhós amor e impossible amor òc l’amor

Patric

Dèisha l’arròsa a l’arrosèr (n°66)

2011-01-05T07:16:00.000+01:00

Dèisha l’arròsa a l’arrosèr,
Se la trencas, que’s va morir.
Que n’a maucòr, l’arrosinèr
Quan pica a mòrt quauque vielh pin.
T’arregaudirà la floreta
De son perhum, de sas colors,
Mes dèisha la sus la branqueta,
Entà que donc tuar las flors ?

Dèisha l’ausèth dens lo son nid,
Dens la gàbia ne’u clavis pas.
Dens l’aire, libre e esberit
Que harà lèu sos permèrs pas.
Veiràs quan desplegue las alas
De cap au so, compreneràs
Que n’ei pas hèit tà l’esclavatge,
Dèisha’u partir, ne’u clavis pas.

Dèisha lo paisan a la tèrra,
La vila qu’ei trop trista entà d’eth.
Quan s’i poderà ganhar hèra,
Que si sentirà a l’estret.
Non i a mei bèra catedrala
Que la lana dab sos grans pins.
Deu matin dinc a l’escurada,
Qu’i pòt pregar, saunejar drin.

Que ditz lo nom de tot çò qu’aima,
Lo bestiar, lo camp e lo cèu,
Tà d’eth tot aquò qu’a ua amna,
Dens lo son còr que hica mèu.
Qu’ei aquí qu’a aprés a víver,
E que la dit lo pinhadar :
« Que soi jo lo mei gran deus libes,
Que t’ensenhi la libertat ».

Ai fach un sumi (n°65)

2010-12-29T17:11:00.000+01:00

Dins las valadas i a dui jals
qui - qui - ri- qui
Que se revelhon d’umor marrit
qui - qui - ri – qui
An ‘na gran vuelha de caponar
qua - qua -ra - quà
Declaron guèrra dins un combat
qua - qua - ra - quà
Se pitasseon fins a la mòrt
quò - quò - rò - quò
A la fin ganha lo mai fòrt
quò - quò - rò - quò
Se vira a veire ont’es lo fruch
quo - quo - ro - quo
Nhanca ‘na pola da sautar sus
quo - quo - ro - quo

Ai fach un sumi en la nuech desperaa
que dins ma tèrra serion arribatz
un trop de polas dal sang adolcit
e a lhi nòstri jals da lo còr tant marrit
cheiesse la cresta ponchua d’arogança
e a sa plaça sponchesse la creança

Dins lo país i a quatre chats
Un volaria se metre ensem
L’autre vòl far tot da solet
Un vòl bastir de gran palais
L’autre gardar tot coma es
Ma no, ma no, val ren la pena
E lo derier a maria luna
E squiaparia lo morre a tuchi

Ai fach un sumi en la nuech desperaa
que tot d’un crep abo un uelh esquichat
sieis òmes ensemo campesson la man
e ben d’acòrdi minjar un tòc de pan
sensa trapeta de dreire estremat
e a far un pas de comun acordat

Voletz sauber de qual color
qui - qui - ri- quì
Es la chamisa d’un bèl blòi
qui - qui - ri- quì
Un lhi semelha de vert clar
qua - qua -ra - quà
L’autre bauteia tra gris e jaun
qua - qua -ra - quà
Ma no, beicatz semelha maròn
quò - quò - rò - quò
A iu a ben veire semelha ros
quò - quò - rò - quò
Veietz ren qu’es tot blanc
quo - quo - ro - quo
E ben, fasem que a dui colors
quo - quo - ro - quo

Ai fach un sumi en la nuech desperaa
que per ma gent i aguesse una veritat
e se lo clar dal solelh es segur
deguns juresse qu’es tot escur
e abo lo morre aut e sencer
disesse mac son qu’es ben ver

Se a Tonin la lhi vai ben
E fai d’afar en trabalhant
I a já Juspin qu’es entorsut
E volaria lo far falir
E se Luís s’es engajat
Dins la Pro Lòco dal país
Marias lengas mancon pas
Per dir: es clar i ganha sus

Ai fach un sumi en la nuech desperaa
que da l’envidia foguessem vacinats
e se una testa marcha a 120
es ben normal que fasse d’ chamin
e se Bastian après deman vai dal cul
es ren aquò que nos pòrta d’ bonur

Dario Anghilante

Empèri de l'ombra (n°64)

2010-12-22T04:19:00.001+01:00

Sai ren qui s'archamparè a aquesta rueida
e se bastirem abó aquestes lauses
de nòus fronts lusejants.
Lauses d'aquesti monts charjats de paciença
abó i testes ent i niules e i pès ent la nebla.

Lauses, lauses sillàbiques,
escairaas dai bòts di malhets
vendues un tant a la braça, un tant a l'ora lotjaas,
caire contra caire, còsta sobre còsta,
de travers i lates, just ressiaas, melze o sarvaia,
ben lotjaas, sobre i chantiers parelhats,
sobre lo colme boscat dreit,
pausat abó un bram
encima la muralha de la meira
bastia sus la broa d'aquest
monde, mec malade de nos.

Anar e venir, charjar e descharjar,
soterrar e dessoterrar, garbar dins i vielhs misteris,
"Qué revòlta ?"
Ensabacar lo viure es tot
sensa gachar la fatiga dal pòrt
sensa sentir lo còr que mòrd e muer.

Jòli anar,
ben charjat, córrer de morre en morre
pès penuts dins lo florir de la pauta d'abril,
da crotz en crotz, sonar, cerchar,
plantar a bòina aqueles lauses vengües votz.

Lauses sota la doçura dal solelh di cementeris
cach, cach, mans al toc, sus la tomba liech
fasem pecat 'bó la gòi de la charn,
sensa 'na ombra de grinor.
A i 'sarts, a i roncs, man a i magaus,
a bocha chauda a bocha raucha,
en chantant lo chant de la desfacha,
chuto, en picant, dessoterrem un gral de grimes
de vidas passaas.

Claudio Salvagno

L'espiar vueit (n°63)

2010-12-15T02:25:00.000+01:00

Èi l'espiar vueit.
Autes còps hot blu. Puish gris,
quand las lèrmas heson passar la color.

N'èra pas normau, l'espiar blu.
Marcava l'importat, shens importància.
Blu deu massiu centrau o de Carpatas.

Puish vengot l'ivèrn.
Hesot lusir lo blu, qui's negava
dens l'espiar nèir de l'aimada.

Mes damb la prima,
los amors d'ivèrn pàssan, moréishen
E l'aiga deu cap hè passir las colors.

Ara èi l'espiar vueit.

Francés de Vilalonga

Les temps passats (n°62)

2010-12-08T02:17:00.000+01:00

La luna ei dins son plen e lo vuege dins ieu
creisse coma un chiron s'entrauca dins la fusta ;
faudriá que lo fustier vèngue d'una man justa
xilofenar mon còr en me durbent lo sieu ;
ansin pòst còntra pòst, seguent l'èime dau riu,
anariam a la mar rejónher la flibusta ;
oblidariáu ailà ce que me tarabusta
e lei sinhs clavelats tot de lòng de mon fieu.
Ailàs siáu pas de bòsc, ni l'aiga dei lagremas
a jamai fach un flume, e n'ai pas coma remas
que dos braç auborats dins l'aire bracegent ;
laisso donc lo chiron que contúnie son òbra
e, reduch a sa pèu, fague d'una manòbra
de mon còr un balon amont voletegent.

Joan Ives Roier

Peçòtas (n°61)

2010-12-01T11:16:00.001+01:00

Faire viatjar
sens alas ni batèu
solament quauquei linhas espaurugaas
que s’amolònan au canton dau fuelh
per se tenir chaud :
pretzfach gigant per l’òme nanet
ras lo papièr
que se neja dins son ment
aiga negra.
Ai pas pron de pluma
per faire d’alas
bravament vau assajar de vos faire passar
sota lo pònt dau dedins
gitatz una peçòta d’esper entre lei linhas
esperant qu’un pauc de lutz
vos endralhe entre alen e poësia
au calinhament de la vita.

Aubin Bonnet

Avèm decidit d'aver rason (n°60)

2010-11-24T05:45:00.001+01:00

Avèm decidit d'aver rason

Despolhats de tot, emai dau nom nòstre
tot çò nòstre perdut
tot contra nautri justificat
Creson que la terra es a-n-aqueli que la viòlan.
Tròp d'espèra a enganat l'esper
degalhat tot çò que demòra
mai li montanhas restan drechas.
Desliurats de nòstri darrièri pelhas,
e receptius l'esperit macat,
siàm venguts fòrts de nòstra misèra
nus e gigants...
L'esclau lparà pas pus la man dau mèstre
pr'amor que i a pas pus d'esclaus!
Venèm de nàisser,
de-la-man-d'ailà de toti li vielhi paurs
e di vielhs silencis,
òmes revòutats
es-a-dire
òmes
Ren que còmpte
de si promessas e de sis amenaças
de sa poissança d'aur, d'armas e de mits
ren que vaugue
contra lis òmes de mans nusas
puèi que
avèm decidit d'aver rason.

Rotland Pecot

La Fada de Lairac (n°59)

2010-11-17T06:36:00.002+01:00

El chastel de Lairac, dont las mudas ruinas
s’eirissan de serps sos los pas daus buschairons,
chasca nueit ven dormir una fada aus piaus ros.
Tot lo jorn ela cor, invesibla, rabinas,
brandas e puegs o chamina en los airs.
A las vetz, fasent sos repairs
de l’asur ardent o trembla
l’aura d’estiu,
ela sec l’alauva que sembla
volar dusc’au solelh per i bastir son niu.
Ela avisa laòrs lo país de Combralha,
sas ribieras, sos rius o lo còrb se miralha,
sas combas e sos bòscs e sos estanhs prionds,
sas brugieras, sos bus e sos boissons d’argfuelha
enormes e redonds.
Ela vei los rochiers o lo lusert somelha,
los donhons mieg crotlats o floreta l’abelha
e los mas brigissents de chançons e de crits.
Uei, près daus plais, los ragats rejauvits
disputan una mora a las burgaudas
o coronan de joncs lors chabeças neiraudas ;
permieg las corts rison de las braiaudas,
ambe un cibre de lait revenon d’ajostar.
Daus garç agusan lo volam clar
o graissan la ròda que bralha
o parlan a los buòus liats.
Maduras son las espijas daus blats,
e, davant les maisons aus darriers teits de palha,
las fialairitz darrieras de Combralha
dison de vielhs mots doç e fòrts.
De l’aut daus airs tristament las escota
la fada regretant los atges mòrts ;
tant sovent lor veguda l’a touta
a la jòia o aus conòrts,
tant sovent los regards d’estas femnas semblavan
cridar : « Son mòrts,
los temps daus chavaliers, o las reinas fialavan ».

Paul Loís Granier

Marsyas Òc, un an

2010-11-11T11:11:00.002+01:00

Avèm decidit d'aver rason. Contra los messorguièrs, los pissa vinagre, los faus felibres e los sembla occitans.

Nos daissarem pas tòrcer per monde incapables d'encapar lo voide de son existéncia.

Occitans, revendicam nòstra tota la literatura d'òc, mas mai que mai la bona.

Julian Desaygues

Maria Occitana (n°58)

2010-11-10T15:14:00.000+01:00

Paura filha ennegresida

Dins lo cèl e la dolor

Lo dòl es pas una vida :

Te cal cambiar de color …

La marrida Maria França

S’ataquèt a ta grandor,

Mas lo fèr de la seu lança

Se brequèt sul teu onor.

Te panèt la teu verquièira,

Conquistèt ton terrador,

Profeitèt de ta flaquièira,

Atudèt la teu ardor.

Sa vergonhabla crosada

Espandiguèt sang e fuòc :

Dins sa Cocanha escanada

Engarrelèt l’òme d’òc.

Mas dins l’Euròpa novèla

Clantirà lo teu reclam,

E ta lenga encantarèla

Tornarà prene de vam.

Brava Maria Occitana

T’amaguèron la vertat :

Lo teu país de Cocanha

A drech a la libertat.

Cantalausa

Fragment d'une épître aux Clairaquais (n°57)

2010-11-03T05:12:00.001+01:00

An aquel pais que merita

Dels voiatjurs l'atencion

Vendrèi cada an randre visita

E pagar, coma un debitor,

Mon tribut d'admiracion.

I vendrèi quand a la campanha

Les plasers, coronats de flors,

Vos donaran de randetz-vos,

E sus la lira ma companha

Ne celebrarèi las doçors.

Me joindrèi a la votz celesta

Dels amics que, les jorns de festa

Regalaretz de vòstre vin

E per garantir ma paraula

Serèi dels prumièris a taula

E dels darnièrs a ne sortir.

Assistarèi al mariatge

Qu'Adélaïde de Fajòl

Deu formar, tan lèu qu'auja l'atge

Amb Gustava que n'es fòl.

Me veiretz seguir las donzelas

Rire, cantar, dançar amb elas

Las entrigar jusc'a la fin

Coma se teniai de mon paire

Qu'elas n'an per se far cherir

Felicitarèi las bergeras

Escampilhadas sul gazon

D'aver pres l'aire, las manièras

De las grisetas del bon ton

D'unir la gràcia a l'inocença

D'agir dambe mai de prudença

Que de montanhòlas sans biais

E d'estre, parmi las bordièras

Pus urosas dins de chomièras

Que las rèinas dins de palais.

Olympe Bénazet (Les Olympiennes, citat dins Lou parterre gascon)

La priera dal montanar (n°56)

2010-10-27T12:11:00.001+02:00

Te sercho, Te tròbo

S’i brics e combals

Te parlo, Te prego

o miu bon Senhor

Escòuta lo bram dal miu còr montanar

protegg mia montanha,

mia terra, mia gent

escòuto la votz de tiu filh montanar

Te sercho, Te vèu

S’i ròches d’i crests

de nuech bó i esteles

me parles d'amor

Escòuta…

Te sercho, Te sento,

‘nte l'aiga dal bial

T'escòuto 'nte l'aire

bó i angels chantar

Escòuta…

Montanha, Montanha,

mia terra d’i fiors

per la mia Montanha

Te prego, Senhor

Escòuta…

M. Anghilante

Lo desertor (n°55)

2010-10-20T15:09:00.001+02:00

Monsur lo president

Escusatz la mia arrogança

Se per corripondença

Vos ròbo un pauc de temps

M'avetz mandat pr’escrich

Marcat en bòna maniera

que chal anar en guera

denant de jòus matin

Monsur lo president

mi siu estat fach per d’autre

e pas pr’anar iqui-òuta

massar la paura gent

L’ai ren abó vos, senhor

vos prego, devetz creire

mas viro pus areire

d’encuei siu desertor

Encar ren qu’ero enlevat

Ai vist murir mon paire

ai vist partir mon fraire

ai vist piorar i minàas

Ma maire a tant soffert

E aüra qu’ilh es en la tomba

S’embat ben pro d’i bombas

S’embat dequò d’i verms

Dal temps qu’ero en preson

L’amor ilh m’an raubat

E tot lo miu passat

E tuchi i ans pus bons

Deman me levarei

E i mals de tota sòrta

Barrats dareir’dla pòrta

Pian pian m’en anarei

Anarei mendicar

Travers de la Provença

Travers d’tota la França

A dir que chal pas anar

Que chal se refusar

Chal far desobediença

A l’ordine d’partença

Pr’anar a batalhar

Se chal donar de sang

Mustatz che siatz bon mestre

Anatz donar lo vòstre

«Monsieur le President»

Se me voletz cercar

Disetz pura ai gendarmes

Che iu pòrto pas d’armes

Me pòlen d’quò tirar

Boris Vian, 1954 - Trad. en occitan Fabrizio Simondi 2003

Pòble de nosta (n°54)

2010-10-13T15:06:00.002+02:00

Pòble de nosta, praube pèc,

Aqueste còp, no voi pas planhe-t!

E que hèn pla de no pas cranhe-t

Ets de qui-t mancan d'arrespèct!

E qu'em en sab pla mau de tanhe-t,

Pòble de nosta, praube pèc!

Pòble de nosta, sabes qué!

Dempuish eth tems qui vas e vengues,

Dempuish eth tems qui-t desovengues

E qui-t en hès tot eth dequé

E dab eths vielhs et malavengues!...

Pòble de nosta, sabes qué!...

Pòble de nosta, qu'en as hèt

Deth pàtrimòni der'arrasa?

Ded lengatje e 'ra bèra traça,

Dera Capèra e ded Castèth,

Dera Tor e dera Terrassa,

Pòble de nosta, qu'en as hèt?

Que t'ac as venut tot, tot, tot!

Per dus sòs de fausa moneda...

Dentiò-d palhè, dentiò ra meda!...

Pòble de nosta, escota ed Pot

Qui canta aciu darrè ra cleda:

Que t’ac as venut tot, tot, tot!

Tant pis per tu! Que sòi sadot!

U vèrmi! u gra!... Coteta-teta!

Quin estorniu, aquet cateta

Que s'a venut ed arrestot

E s'a perdut era gateta!...

Tant pis per eth! Que sòi sadoth!

Pòble de nosta, as entenut?

Se no-as pas entenut, escota,

Escota ed Pot: Qu'éu s'a venut

Ed arrestot... S'i vé pas gota!

— U vèrmi! U gra! Coteta! Cota!..

Pòble de nosta, as entenut?

Pòble de nosta, praube hò,

Aqueste còp que t'ac voi dize:

A lòc de cantar e d'arrize,

Que harés pla de portà dò...

E qu'en i'auré ta-t maladize,

Pòble de nosta, praube hò!

Pòble de nosta, maluros!

Tu d'autes còps tant fièr, tant brabe,

En un didau qu'eth har'òm cabe

De tant que plegas eds curros...

E que't hè gòi donc qu'òm te sabe,

Pòble de nosta, maluros!

Pòble de nosta, aqueste còp

D'arrasonà-t que sòi sadora!

Qu'eu s'en va qui tròp la demora,

E que l'as demorada tròp...

E que hès gràcia at de qui-t hora?...

Qu'en sòi sadora, aqueste còp!

Un poble que laissa tombar

La lenga e lis us de seis paires

Non merita que de crebar

Sota lo pèd de l'usurpaire.

T'ac manda pas a diser gaire,

Mistrau, ò Pòble, çò qui-t va:

Non merita que de crebar!

Filadèlfa de Gèrda

Eth crit (n°53)

2010-10-06T15:05:00.000+02:00

Hèi! eths Gascons! qu'èm un vielh pòble

D'arraça pura e de sang nòble.

A Ronçavaus coma a Mureth,

Qu'ensenhèm çò qu'entenem èstre.

Arren qu'un Diu, arren qu'un mèstre!

Tau èra eth crith deth noste endret.

En eths gotèrs dera montanha,

Eths estafièrs de Carlesmanhe

Non s'aventurèn pas en vanh...

E, mes tard, a 'ra negra tropa

Deths Francs Crosats, aths peu d'estopa,

Que hasom vomir quauque planh...

Per un no arren, prèst a nse bàter,

Un coma dus, dus coma quate!

D'Armanhac, Lahira, Mont-Luc

E-d Arrì de bèra memòria

Non la panèn pas, a'ra Glòria,

Quand s'en copèn eth loé talhuc!

Francés! Espanhòls! plaça! plaça!

Ai! qu'ei eth Plumash-Blanc qui passa!...

Parìs! saluda eth Plumash-Blanc!

França! eth tué Arrei qu'ei de Gasconha...

Pr'amòr d'aquò, gara a qui'u honha!

Aquò hè qu'ei brabe e galant...

Que Diu sab s'òm a de qui tengue!

Donc, cada arrasa a de mantengue,

Permé que tot, ed crid de qui a.

Qui pèch, que pèch, qui brosta, brosta:

Nos, hom tostem mèstres à nosta

E-nsò deds auts, decòps que i'a!

Mes, berret qui no-s pòrta, s'ària,

E qui no sòrt qu'arà berària

No sap d'ont a bohat eth vent...

Gascons! Bàsco de bona arraça,

Sò qui no a pas, que s'ac atrassa,

Sonque no sié bé de convent!

Donc, qu'ense mancar, entre autas causas,

Eth noste vielh Tòca-i, se gausas!

Qu'éu nos cau préner de l'ont sié.

Tant qu'à morir, morir per viver!

E, Diu-vivant! venga qu'arribe,

Tostemp Gascons! ué coma ger!

Hilhs der'Arròca e deth Pericle,

Jalosament, de sicle en sicle,

Qu'avem sauvat eth noste aver

E mantengut en bona arrenga

Eths us, eth vestit e 'ra lenga...

Tostemp Gascons! ué coma ger!

Filadèlfa de Gèrda

Imne a la fuelha blanca (n°52)

2010-09-29T15:03:00.000+02:00

Per Enric Pourrat d’Ambert.

Piucèla! Nòvia !

lingi batedís,

prim parpalhon,

Pensada!

Ausissi ton còr,

lençòu estaloirat,

e quand, nusa, m’espèras.

Un còp, en la vau de Laga,

tocant Ambert d’Auvèrnha

ambé ta ròda de fortuna,

t’ai vista a ton creissènt,

e de martèus ti bacelant.

L’aiga filava e ti pastava.

Ta carn moissa passada au dralh,

puei si formava

ais eissugants.

Vòstra òbra es dins mei mans,

Pretzfachier de Genèsi,

e meis uelhs fan tres-tres.

Car mon araire es lèst.

A l’estève lo sènti que va fonsar

darrier lo coble que saup

lo perqué de ma lenga.

Oli de saba, remontant, despestelatgi,

Redde arborat, puei traucant rusca,

Ara mi fau laurar

lauron.

E matrimòni fach,

grelharàn lei seguidas.

Jòrgi Reboul

Alba de l'interlenga (n°51)

2010-09-22T15:02:00.000+02:00

Un amic que me comprenga

Dins cada pòrt de la nuèch.

L’amor es sus cada lenga,

L’estela sus cada puèg.

Lo rossinhòl que me crida,

Gingola pas mai lo chin.

Per cercar l’alba complida

Partirai dins lo matin.

Pas degun que me sostenga,

Perqué me tiran del lièch ?

Un anèl sus cada lenga,

La ròda: serai al mièg.

Lo rossinhòl que me crida,

Gingola per ieu lo chin.

Veirai pas l’alba complida,

Morirai dins lo matin.

Mas la mòrt cal que me prenga.

Tornarai ligar lo cluèg.

Ligam viu de l’Interlenga,

Sens ieu lo pan serà cuèch.

Un rossinhòl totjorn crida.

Per apasimar lo chin

Se lèva l’alba complida,

La primalba del matin.

Joan Bodon

Lendeman de fièira (n° 50)

2010-09-15T15:01:00.000+02:00

Dins la botelha vuèja demòra ges de vin.

Pausi mon escudèla; la sopa va fregir

Mas la pòdi pas beure, la tornariái vomir.

Sièis oras al relòtge, tot sol me cal partir;

Cargui la pèl de bèstia: me vòli plan vestir.

Ai lo fèl sus la lenga tant lo fetge me dòl,

Lo cap que me torneja, l’aranha fa trantòl.

Defèci de ma vida : se pendolar pel còl...

Sul nas quicòm me fissa, benlèu qualque biçòl.

Escampi l’escudèla, escantissi lo lum,

Barri sus ieu la pòrta, prautissi l’estorrum

Que raja dels estables. Sentissi lo porcum.

Lo vent negre m’eissuga tres gotas d’amargum.

« Aquela aiga de raja » cantava lo pepin.

Caissals que se reganhan per voler me mordir,

Mila flors sus las tombas per Totsants van florir.

Sarri fòrt l’agulhada, segrai lo meu camin.

Un mes, una autra fièira, mon amic e de vin.

Joan Bodon

La luna (n°49)

2010-09-08T15:00:00.000+02:00

LA LUNA

Che fai tu, luna, in ciel ?

Dimmi che fai,

Silenziosa luna ?

(G. LEOPARDI)

Cada vèspre, dins lo cèl,

La luna silenciosa,

Blava cara dolorosa,

Aluca lo seu calelh.

Dessus las òbras de mort,

Las roinas amolonadas,

Las joinas vidas segadas,

Sa lusor estrenh lo cor...

Subre ‘ls acrins ennevats,

Son rai blave s’espaceja;

Dins la mar se miralheja;

Lusis suls desèrts cremats...

Davans que l’òme foguès,

Lusissiá tala coma ara,

Fasiá pietadosa cara

‘peravans que patiguès.

Es perqué ? Per çò que viu ?

Es pels òmes que lusisses

E que, silenta, patisses, Blanca luna ?

Es per Dieu.

Marcèl Carrières, 1942.

Le ceresiera ilh nevon (n°48)

2010-09-01T05:53:00.001+02:00

Le ceresiera ilh nevon
ente l'àira tebla,
las flors d'las arlitas
se paron nint da las abelhas,
tot la chanta:
lhi merles, lhi valons, lo pomier qu'ai anta,
tot la chanta.
Magalì, Magalì,
tu que pòs pus chantar
quieta venes a la Bustiera, corres da pertot:
dessot a la ceresiera vielha,
a l'aviron dal fnasil
(antsambusele-te nin filheta!):
pren lu viasòl dessot a la castanha d'Inda:
siu al champ sobran
con en pauc d'rosaa enti uelhs.

Jacolin Bortela

Calorassa (n°47)

2010-08-25T03:41:00.000+02:00

Un rebulh de nivols es passat,
Mas non es demorat.
A la raja del solelh, la terra creda
Patís, prega e espèra la pluèja.

Lo qu'espèra languís mas l'esperat se'n ritz.

Lo temps s'encabana, mas lèu,
Se tòrna, ailàs al bèl.
Se'n vira un pauc del blat que creba,
Deus escargòls al sang virat,
E deus grapals tots carcinats.

Lo qu'espèra languís, mas l'esperat se'n ritz.

Albres e flors assedats,
se desvestisson pel prat.
Pas un pial d'aire,
Plèu mas de brasas.
Los limaçons se desespèran.

Lo qu'espèra languís, mas l'esperat se'n ritz.

Brigita Miremont

Bèl jovinet (n°46)

2010-08-18T04:40:00.000+02:00

Bèl jovinet s'estava al bòrd dal Talhament
e lo chanet japava nele tamben content
Passa aquí lo patron "Olà, bel jovinet,
te lo pago cent francs lo tio jaios coret".
"Bò ben, senhor patron, per cent franc te lo dau,
serai jaios l'estes, bela sensa rire empau"
Ja son passats sies mes bèl jovinet s'n'en stà
al bord dal Talhament, bo lo chanet acuchat
Passa aquí la padrona e al vé i sio pel aris
qu'al solelh arlùsen coma la fior dal narchis
"Aquei tio rissolin d'òr, se tu vos me li donar
bel jovinet te tròbo en pòst per travalhar"
"Prene-li tuchis, frema, que nosauti paures siem
e meme sensa rissolin nòsta jai l'estes gardem
E tot content s'nen vai sal pònt dal Talhament
per portar sus l'eschina aquei grands pes de ciment.
Ja son passat sies mes e lo pònt al es fenit
e lo jovinet dins sio còr sempe de mai al es ferit.
"Que fas aquí a Triest, bel jove tot pauros?"
"Io sio desocupat e pòrto la mia cros".
"Dona-me ta santat, que io te fau travalhar".
"Pren-te la mia santat ja que me chal minjar".
Sonas, pauras quiòcas, sonas l'Avemaria,
que lo jovinet al tórna pien de malinconia.
Sonas, pauras quiòcas, sonas lo Matinet,
que oròmai es vielh aquel bel jovinet.

P. P. Pasolini (virada P. Bec)

Sant Joant (n°45)

2010-08-11T02:34:00.002+02:00

Atubarem los fuocs
la nuech de Sant Joant,
e un aute ciel
la montanha sombra
piquetaré d'estelas rossas
Lo reire sang,
pus clhàr,
una gòig lordina
bataré en els pols,
e la grinor
se largaré a l'auba,
dal temps que l'uchaa
dedins l'encharm de la nuech,
congriaré lo nom
e la façon pomposa,
a lo fuoc secret
de l'istat que monta.

Bep Rous

Tota lenga es la de l'ostal (n°44)

2010-08-04T02:01:00.000+02:00

Tota lenga es la de l'ostal
o pas que bruch sens poder sul silenci.
Las paraulas se daissan menar
al masèl coma aqueles buòus
que vesiás pastencar dins la comba
bana contra bana, e coma
s'èran juntats pel jo encara.

Ives Roqueta

Per un Narcissi (n°43)

2010-07-28T00:50:00.001+02:00

Per un Narcissi

l'anar de son còs mut se mirava dins l'aiga

frega-bronzissiá son vestit ispre de tela rufa qu'acrancava una rómec aguirlandida d'un sause rosselh a la bròca seca d'un garric; las fuèlhas cracinavan jol córrer de sa camba lassa; s'alisava lo pitre per la camisa mièg dubèrta mentre que lo vent...

l'anar de son còs mut se mirava dins l'aiga

l'esclau èra estacat a la còrda de pèira; sa man cercava son cap e sa man furgava sos pèlses de desirança; sa cara s'enaurava de la jòia d'una mòrt; sa man cercava son còr.

l'agrat de son còs mut se mirava dins l'aiga

i a temps una dròlla l'aviá seguit a la broa de l'aiga; avián begut amassa una taça de vin, negre, sorne, qu'aviá faitas lors caras mai claras que l'entrelusir de boscalha; sa man fernissiá.

l'agrat de son còs nud se mirava dins l'aiga

gaitava, de longa; las causòtas blavas e vivas, los casses ronhoses bronzinent de ferum e la tornada parièra de sa cuèissa alisada.

l'agrat de son còr nud se mirava dins l'aiga

los bòsques èran cauds e lo cèl negrissiá; dont mai veniá la nuèit, dont mai son agach s'atrumava, asuaudit de tubas doças e candas; lo babau de son sénher s'arrapava a la flor pesolhièra; Narcissi se levèt...

Xavièr Bach

La moçada (n°42)

2010-07-21T04:48:00.000+02:00

O Trobaire ! as l’ufan de congrear de cantas
Qu’al temps avenidor los òmes rediràn.
Agacha lo lauraire etèrnament obrant
Suls camps que sempre auràn segadas resurgantas!

Las relhas an crosat de regas qual sap quantas!
Lo terraire es com un palimpsèst ont, laurant
Suls bordons dels aujòls, los pacans botaràn
Sens fin meteis semen de granas bategantas!

Los blats que bèl-temps-a lo cròs fasquèt florir
Son los paires d’aquels qu’ara, per nos noirir,
An raubat a la mòrt lor espiga daurada.
Atal, Trobaire, fas, dins los bordons d’antan,
Novèla curbison subre la vièlha arada;
deman, d’autres segràn ta moçada, - en cantant.

Antonin Perbòsc

La Venús d'Arle (n°41)

2010-07-14T02:46:00.002+02:00

Siás bèla, ò Venús d'Arle, a faire venir fòu!

Ta tèsta es fiera e doça, e tendrament ton còu

Se clina. Respirant li potons e lo rire

Ta fresca boca en flor de qu'es que vai nos dire?

Lis Amors, d'una veta, emé gràcia an nosat

Ti lòng peus sus ton frònt pèr ondadas frisat.

Ò blanca Venús d'Arle, ò rèina provençala,

Ges de mantèu n'escond ti supèrbis espatlas

Se vei que siás divessa e filha dau cèu blu;

Ton bèu pitre nos bada,

e l'uelh plen de belucs

S'espanta de plesir davant la joina autura

Di pomas de ton sen tan redona' e tan puras.

Que siás bèla! Venètz, pòbles, venètz tetar

A si bèu sens bessons l'amor e la beutat.

Ò! Sensa la beutat de qué seriá lo monde?

Luse tot çò qu'es bèu, tot çò qu'es laid s'esconde!

Fai veire ti braç nus, ton sen nus, ti flanc nus;

Mòstra te tota nusa, ò divina Venús!

La beutat te vestís mielhs que ta rauba blanca;

Laissa ti pè tombar la rauba qu'a tis ancas

S'envertolha, mudant tot çò qu'as de pus bèu:

Abandona ton vèntre i potons dau solèu!

Coma l'èurre s'aganta a la rusca d'un aubre

Laissa dins mi braçada' estrénhe' en plen ton maubre;

Laissa ma boca ardènta e mi dets tremolants

Córre' amorós pertot sus ton cadavre blanc!

O doça Venús d'Arle: ò fada de jovença!

Ta beutat que clareja en tota la Provènça

Fai bèlas nòstri filha' e nòstri dròlles sans;

Sota aquela carn bruna, ò Venús, i a ton sang,

Sempre viu, sempre caud. E nòstri chata' alèrtas

Vaquí perqué se'n van la peitrina dubèrta;

E nòstri gais jovènts vaquí perqué son fòrts

I luchas de l'amor, di braus e de la mòrt;

E vaquí perqué t'ame - e ta beutat m'engana, -

E vaquí perqué, ieu crestian, te cante, ò grand pagana!

Teodòr Aubanèu

Laus de l'arròsa (n°40)

2010-07-07T18:43:00.000+02:00

Arròsa lo desir d'arròsa tota poblada

de pitralhs e d'ausèths
d'aigas las destraubiadas
dens l'abri's d'un petal tots los casaus
obèrts e sorelhs d'estaminas totas sorelhs
d'aubas cridadas a d'escurs e vaden los dius
per te brumir desir large d'arròsa

impacienta arròsa si te hidas
aus espalms de tons òrles si
carn dessús carn d'un sol tenent
mès enlà brigalhaira
de bossòcs d'arreplecs de solars
e'questa auba elastica de lunhs
si t'en-hantaumas de horras e d'arròsas
qu'es cèu trist mès los desruits e mès auba e mès boca

arròsa ende tu flòc
de lèrmas aubre
lenga d'arredims d'enlugareis...
tot desir e tot tacas !
de sauror son pas son que de sós levadís
las dotz amassa se desgahan aubre
de dotz tota la bastissa e de desbòrd
e d'engana suau

on se resòlv en la lenga lo péu
arròsa saura on los huecs tots hissats
si deu jorn cloc lo desdús e s'arregussi
la porpra ua ombra de hautèir
o labiaus armadas escambi
arròsa chuc
per ton vueid estivàs de huecs anueitats -
lo lecar

Bernat Manciet

Passar eth temps sense pensar (n°39)

2010-06-30T02:28:00.000+02:00

jo voleria èster

coma eth mèn gat

que se sè e demore

deuant dera hièstra

e guarde eth temps

e lo ve a passar

e dilhèu pense çò que harà

mès se’n sap desbrembar

quan torne a veir virar

es huelhes, e eth temps, e eth deman

jo voleria èster

coma eth mèn gat

que cada maitin

quan se lhèue

daurís es uelhs

entà tornar a començar

e non decidís que passèc

ne se agèr l'acertèc

ne se aué saberà endonviar

era hièstra per a on guardar

Montse Cuixart

Davant tu (n°38)

2010-06-23T01:07:00.000+02:00

En bòsc de nívol

lo gris del fuòc

l'ai talhat

un det

o la tèrra

barrats

los pòts

sus la sarralha

amb la montanha

dins la gàbia

se pòt pas

dormir

sus la chiminèia

un armonicà

ont pausar lo cèl?

agachi las fendasclas

clavadas

de l'endefòra

coma los borrilhs

a la ribièra

la sola remembrança

de la posca

sul camin

es lo vent

lo negre

li tombava

fins als pès

Olivièr Lamarca

Escartaira la vela (n°37)

2010-06-16T03:05:00.000+02:00

Escartaira la vela

e ufla-te d'ersada.

La nau descabestrada

anarà cap abans,

se lo Peugue, aquò's Tu,

e qu'aital la saquejas.

Çò que mena al Deluvi,

a l'aigat, a la nuèit,

al caòs extremièr,

s'aquò's Tu, qué me fa

lo rambalh qu'i descai

aquel mond amudit

e sas vanas semblanças?

Escartaira la vela

e ufla-te d'ersada.

La nau descabestrada

anarà cap a la

que m'a a de còr e d'anma,

se lo Peugue, aquò's Tu,

e qu'aital la saquejas.

Franc Bardòu

Un còr passit (n°36)

2010-06-09T05:00:00.003+02:00

Un còr passit passava a d'apasset per òrta

entre les agreniers espinós des campàs

anava plan planet caminent per compàs

un grand para-lagremas au coide de l'aòrta.

L'amor picava dur e la castanha fòrta

de sei rais li tombent dessús coma un clapàs

fasiá susar lo sang que marchava a cha pas

un cardiograma las lòng de la dralha tòrta.

Una mosca en lo viant diguet : "Lo malaürós !"

Anarà pas ben luench d'esto ritme foirós

e vai leu s'acabar sa gòia d'aventura."

Un òme regardava aqueu sarret d'en aut

e pensava, au dessenh dei moviments finaus :

"Fai un polit poèma aquesta d'escritura".

Femna (n°35)

2010-06-02T01:00:00.002+02:00

Femna
ta man d'ala e de mial

sina
davala
raja

Femna
ta man de luna e de sal

cèrca
arpenta
palpa

Femna
ta man d'irange e de val

lisa
rebrica
aima
plaser

Ana Isac

Naissença (n°34)

2010-05-26T02:35:00.000+02:00

Naissença

Sei nascut de quèsta tiarra
Alencòp mòrt e mejauvença
Ante florís l'aubespin
Ben avant lo dematin
A la darrièra de guèrra
Prima de l'esperança
Dins la granda viala
Pelauda
De 'na femna maurela
E d'un òme tirat dau Nòrt
Mon paire de barena
Alencòp doçor e frejura
Ai par ma linga assedrada
Lo recorson de la niarga
E dins la testa desbòijada
'Na pensada de defòra
Filha au pitre popelut
Au cuol plan rebondut
Dins lo plais d'enfança
Quand se pica la vergonha
Que taborla lo sabaton
Au vielh cledon
Amb la linga molhada
N'estiala ensurcilhonada
Estiala roja sus la chamisa
Daus Partisans
Sei nascut sus lo chamin
De Sent Jaume
Li sei totjorn un pelegrin.

Jaume Chauvin (1976)

Los bateires d'estrada (n°33)

2010-05-19T03:27:00.002+02:00

Los bateires d'estrada

Ieu sei le combatent
De na causa perduda
D'un temps au bòrd dau temps,
D'un païs obledat
E de gents sens memòria.

Sei combatent rolhit
De córrer la campanha
Entre los enemics
E de parar daus faus amics
La paubra tropa batuda.

Sei sodard oblijat
De menar la batalha
Luénh dau chamin aisat
De l'armeia reconeguda
Fòra las leis de la guerra.

Mas z-ai semblat la tropa
Au mitant de l'oblit
E lendonc z-em saubut
Que la sola patz daus vencuts
Z-es la victòria.

Le fuec z-es rescondut
Sot la cendra esfregida
E le bòsc mòrt que z-em metut.
Mas si sem ben prés de purar,
Qu'es mas de veire le fuec fumar:
Desja brilhon las auvas.

Piare Bonaud (De niaulas e d'estialas, 1971)

La Font (n°32)

2010-05-12T05:38:00.002+02:00

Long la via que mena a la montanha,
freida e clhara, de la ròcha sòrt l'aiga,
corre laïns per la montanha, lutz al solelh,
ritz al mietg de las pèiras e chanta dins l'èrba:
« Mi som fresca e pura,
aiga que naish de la nèu,
levi la set an aquei que pàsson
e van per la montanha,
som la contentessa dei bèstias que vénon beure.
L'èrba fresca per lor fau creishe,
las flors per las bèlas filhas fau fiorir. »

Romina Casone
Vinai - Val d'Estura
Escòla elementària, classa de cinquena.
concors "Prouvenço parlo" de 1988

Secret de l'èrba (n°31)

2010-05-05T01:44:00.003+02:00

Secrèta patz, ombra dau carrairon,
mond escondut de la formiga,
tan doça jot lo pas en la foscor,
m'as aculhit coma una amiga,

E beves drecha a las fònts de la nuòch,
drecha en l'escura muda,
despuòi que dau frònt lis dau puòg,
l'ombra t'èra venguda.

E de saber l'envòu dau perdigalh
e lo suave pausar de la palomba,
miraves lo cèl nud, linde miralh
tan desèrt que ta comba.

Mas pura antau la flor dau trentanèl
e mai umila que la mauva,
ambé las estèlas au cèl
tressalisses au vènt de l'auba.

Max Roqueta

Nellianas (n°30)

2010-04-28T01:41:00.003+02:00

sic vos non vobis
nives
nellificatis

miu
só
su'
riu
niu
flor
do'
briu
tau
'len
au
son
'rós
blos

Bernat Manciet

Danda Talina (N°29)

2010-04-21T15:52:00.001+02:00

Ilh ven ju per lo viòl
lo matin ben bonora,
en sopeteant, bo siu baston,
per la messa premiera;
lo mochet florejat
se la testa blanca,
lo tricòt ricamat se la còta niera;
mas vos conoisso encà, danda Talina!
Lo temp passa,
mas vos setz pas chambiaa.

Rit.
Danda, Danda Talina,
la joventut avetz encà escricha
se la front.
Vous bevetz l'aiga de la font.
Danda, Danda Talina, vos me fasetz
navisar lo bèl temp,
lo pus bèl temp passat.

Ilh me fai navisar:
la sia bèla casòta,
lo tropèl, vachas e veèls,
lach e bur ente la sia cròta;
lhi sie prats tuchi vèrds,
la sia bealiera, lhi mias braias eschancaas
se la ceresiera.
Ma eira ilh es restaa bo na jalina,
ma ilh es contenta
coma quarant'an fa.

Masino Anghilante

Lo poton (n°28)

2010-04-21T00:28:00.001+02:00

A-m-aquesta ora, pròche o luònh - quau sap ont es ?
plorant sus lo pantais que son còr n'a lo breç
una femna benlèu se languís amudida

Espèra e se languís, espèra un potonet.
Un poton, es la fònt qu'abeura lo qu'a set
es lo baime que sana e lo pan de la vida.

Vèni, labech, e fai a mon comandament
pren e vai te'n portar a-m-aquel còr vivent
lo biais que deu mansir lo dòu que lo borrèla,

sabe pas onte l'aura a la fin l'adurrà
sabe pas mens ont vai e que se pausarà
un jorn, ben luònh, dessús una boca orfanèla.

Joan Carles-Brun

L'aparisió (n°27)

2010-04-14T01:00:00.001+02:00

Muza del cant sagrats a ma membransa
Record fielmen tot cant auzi ni vi
En las vezios ce m'aprest a mentaure,
Et orna las del mers abelimen
De ci ta man para il cauzas ce toca
Per li dezer ce no pot desjecir,
Sai on Valena e Montferrier verdis,
Lai on Treviès e Santa Cros blaveja
Es tu c'aci serca el fil de ma maire,
Es tu ce vai demandar cada jorn
Al puegs umils, a las fons inhoradas
On lo seleste espir cuja trobar.
Eisaug mon prec, e sel pueg despeitats
Senhoriran lo soberbi Elicon
E per mon jenh seran la santa colla
C'auzi los salm sitolats per David .
Eisaug mon prec, e sil fon purior
De Castalia aurait a m'ispirar
Com autres fez Siloë ni Jordan,
Ce trop oblida un mon desconoisen!
Adonc portats als londanor ribal
Vizitaran mei cantar los estajes
Del grans e las cabanas del berjier!
Vezer los ai semnar las maestransas
Pertot del ben, e beleu lor er dat
Sicom ais cant meravelhos d'Orfeu
D'esmover rocs e feras domesgar!
Ja lo solelh de ma vida mortal
Al siu miejorn totescas pervengut,
Per nova plaia a son colcan clinava.
Era lo temps on floris l'albespin
Et on lo gruec auriol fai son nis
Sul rams ausor del pibol o del vernhe.
Erran un jorn per li brujás peiros
On tan soven espasi mas tristezas,
M'era pujat al somsim del Treviès.
D'aci'estan vez a vez remirava
Li pueg lontans e lor blaus orizon,
Li camp vezis e lor gaia verdura
E denan mi, com si foso a mei pès,
Li calme fluc de la mar de Malhorea
Sintilhejan soz lo rai trasluzen.
Sobte, permest un d'acel dezirier
Ce van fantan a la vegada mons,
A mos uelh tot embalauzis s'ofri
L'aparisió la pu meravelhoza,
D'enconoguts resplandres ademplen
La seza umil de mas contemplazos.
Frontier m'avia Anjel a blancas alas,
A radios vizaje e don l'esgar
Era tant dûs c'auria al pu cremos
Dat ardimen e provocat fizansa.
- No temer res, fil de l'om, so me dis
Lo mesajier selest, sui Ariel
Dels esperits ce formo el cor divis
Un del menors, e sai ai per misió
T'asabentar de 1'umana teudisa.
En acest jorn Diu te vai autrejan
so c'a ta vida as tan cobezejat.
L'Omnipoten sel gazardó devia
A l'om c'ades sol una veritat
Li demandava ab aitanta fervor,
Et aitan procs c'el drejurier d'antan
Miracle o senh prodejios imploravon.
Envezibil a tot esgar mortal,
Del Pasefic totara corsejava
Las islas on anava enisian
Pobles novels a melhor endesti
Can agi man venges te revelar
Lo misteros esperital eser
Ce rezumis la creasió terral,
S'immortal vida en lo temps e los Ajes,
Sas veras leis tan cant viu en est mon
E son contuni endefenit Proses.
Fai lo tiu pro de las gran maestransas
Ce te venc dar, e'l mon posezirá
Caucas vertats de mai e poirà far
Un pas novel en sa via eternal
E s'asension en las rejios sobranas.
De la mia arma ensenhador divin,
Respondi m'ieu a l'Anjel vizitaire,
Cal res de mest las maior n'il melhor
Pogra valer l'incomparable ben
C'en acest jorn sai venes me profere ?
Longa sazó semblei al viador
C'ars del solelh par polsozas estradas
Après lo dûs ombralh del ver plaisats
O'l riu frescets ades vai sospiran.
Ar ta paraula es ma consolasió.
Me mostra'l fi d'acel viaje penos
Et er a m'arma el sobeiran remedi
C'a sas langor donará garimen.
Merses a Sel ce t mandan a m'ajuda
Autrei la forsa a l'éisa frevoleza
E si pot far, lancan li ven a grat,
Levar el sol al fond de l'Oxiden.
Donc, poi te lez, denha encoi m'adubrir
De la vezió li camp meravelhos
E dona me contemplar aban ora
Del Creator las divinas entensas.
So me disist: Sai te venc revelar
L'om d'acest mon e sel de l'autre mon.
Anjel beneit, compli ta promesió:
Di me don vèn l'esperit et on vai
E perce sol, mest trastûg los eser,
Pel Relijió l'om es purificat.
Bonazurat er can m'auras apres
Dos ensenhar captals entr' el captal
Cal lei eterna, universal, innada,
Goberna l'om sul terra del vivens
E cal desti l'escaris otra tomba
En acest mon e'l mons avenidor.
- A t doctrinar de totas estas cauzas,
Respos l'Anjel, sol sui aisi vengut
E, sul miu cap pauzan la sua man:
"Om, fil de l'om fas el, per un mumen
Reseup e gard ab los aibs umanal
Alcus de sel don fruit nostra natura.
El dis: desen, me senti trasformat
Com si autre om fos en fag devengut.
Mas facultats estavon eisalsadas
A l'ausor gra c'emajenar se puesca.
A travès de l'immensitat vezia
Un gran d'arena al fin fond de las mar,
E pogra auzir l'amoroza tordola
Faire sos jem pel verdejan boscajes
Tot entorn mi, espeitacle ses par,
Avia cais la Terra tot entieira:
Sai acil nobla e jeneroza Europa
C'ins en son se garda el destis del mon;
Lai sil selebra e sobrantica Azia
On tant pobols an lor premier paren;
Alhor l'adüsta Africa enconoguda
Encar permei sos dezers arenos;
E neis no sai si ma vista enganad.
Non ensercava il silvoza America
E'ls novel mon pel mar austral dispers.
"- Fil de l'om, dis Ariel, as a veire
Oimai de prop tot cant vezes de lonh.
A sel perpaus no sol vuelh soz teis uelh
Metre en vezios raian de veritat
La barbaria antica del prims Ajes
E la final enteozi de l'om,
Mas encar vuelh t'aduire a parlamen
Ab tûg acil c'en los segles pasats
Saupro d'amor, de coraje o d'enjenh
E can servit en calacom faisó
Al progresiu enan de l'Umaneza.
Irem ensem vizitan lonh e pres
Trastûg li loc c'el jenre uman grazire
A de servar en eterna membransa.
Lai a l'ombralh de s'il santa figeira
Budda conces la pura Entellijensa;
Vecte 'ls dezer de Sin e de Faran
Vecte 1'umil crepia de Betelen ;
Acela plana es sil de Maraton ;
A sel destreis moric Leonidas ;
En acels orts ensenhava Platon;
Aci del siu sanc la casta Lücresia
La libertat romana fecundet ;
Aci pel Sel Juana d'Arc rezervada
Ad ausors fag gardava sos anhel;
D'aisi vei sel Rozental de Leibniz ,
En son joven permenada grazida,
E li gran bruelh on de l'om de natura
E de sas leis pantaizava Juan-Jaume.
Lai e pertot on 1'umana linhada
Reseup alcun descomunal exemple,
Lai e pertot on cazec alcun sem
D'acela gran perpetual Revela
Ce comenset a l'orijen del mon
Per fenir sol al consommi del temps,
Aci l'Autisme a ta pietat garda
Nobles devis et autas ensenhansas.
As ad aprendre il siensa de l'om.
Ci miel la saup c'els enjenh sobeiran
Sels esperits d'eleita c'an creat
L'ome moral, trasmudat lo salvatge
En barbarin e, perfazen lor obra,
A Seviltat l'empenheron a tensa ?
Del jenre uman el prims estitutor
T'esvelaran alcus de lor secrets
Trevan sul sim temendos don portet
Lo Decaloc als efan d'Israël
Abdos nos vai esperan Moizen
De sert veirem Licurge en sela Creta
Don no devia a Sparta mai tornar,
E sai en cal foresta plora encara
Manco Capac sa preterida glória.
Mas, aban far estas peregrinansas,
Cove c'al Prim conoscas lo comens
D'aceste mon e de 1'uman linhaje
Ací será nostre punt de partensa.
Ci posezis primás las orejinas
Del remanen sap de leu l'orde e'l sen
- Condui , condui me al pu tost, oi Anjel,
Escridei m'ieu, en vedensa et auzensa
De sil vezios veramen sobrumanas.
Ieu trefolisc saber cal fo l'aurora
D'est mon donat a l'om en eretaje
Senh eternal de la Bontat divina
Ce res a nostra escata no deven
Li autrej et l'eser e lo Proses.
Calei, ce ja las vezios caöticas,
Pujan de tûg li laz de l'orizon,
Volatejavo en l'aire trebolit
A for de nebla escura a far paor.
Ans tota cauza Ariel me mostret
Lo primairal Aje de nostra terra
En formasió, lancan l'Ansian del Jorn
Pel man de las podestats anjelicas
Aparelhava e fargava acest mon
Ab l'aiga, el foc e'ls autres elemen.
Li temps uman d'enmei acelas ombras
Sorzeron leu e denan mi pauzeron
En lor engrama e sorna majestat.

Frederic Ròcaferrièr

La forèst magica (n°26)

2010-04-07T01:22:00.001+02:00

I a bòn pro que lo temps que dise es aplombat
jot l'amolonament dels sègles qu'an tombat;
- Agachatz! - Lo dardalh dau sorelh abarreja
sa jòia treslusenta a l'ombrum fresc e gai
d'un sèrre forestièr, que lo vent que l'aureja
assabralha d'un bram cantaire, e que ribeja
lo bronzin de la mar que raiva dòrs enlai!

Sus la mar movedissa e pampalhejarèla
que giscla en grumejant sas èrsas qu'atropèla
l'espandida dau cèl bluieja lindament,
e, per apasimar l'onda que s'entantina,
l'adrech vers la calanca aclina doçament
de boscasses ramats, que son regrelhament
verdeja ta fonzor corosa, ò mar latina.

Entretant que l'estiu crema lo cabelh ros
la prima i espelís jot lo bòsc fresqueirós:
quand lo sorelh dins el colina una esclairida,
se muda en escaborn l'arsura de son fuòc:
darrièrs se vei, sobrant la plana agibassida,
un puòg rufe enautar sa lausa enregdesida
- rufe e fièr coma tus, país de Lengadòc!

Sordissent, en plen lum, d'entre d'asclas de bauces,
davalan, d'amondaut, regde coma d'ulhauces
a rajòls clarinèls de flums'scarrabilhats
son aiga penjarèla e neblosa esfolissa
sa polsa floquejanta als penjals rascollats;
puòi, per se solombrar s'abrivant als valats
se ié debana, adonc, siava, apigrida e lissa.

I agrada d'aliscar sos ribeirés florits
que minhòta en passant de son cascalh que ritz.
Çò qu'alenan d'odors lo boscatge e la prada,
amai lo pin negràs que trauca lo cèl clar,
l'erbeta trainarèla e l'aubrilha adrechada,
lo flume acampa tot, e vai, de rebalada,
l'engorgar dins l'immens amarum de la mar.

L'encontrada tant bèla embé sa mar tant blava
èra coma un celèstre a l'uòlh que la mirava.
- Mas lo gasolh de l'onda e lo mormoladís
dels aubres, brandussats de l'aura friarèla,
nimai lo caumanhàs dau cèl que replendís
son pas lo pus grand gaug per lo que se gandís
vèrs la forèst clausida e vòu trevar per ela.

Se ié flaira e vei pas que l'ombra solament
o l'arrajada dau sorelh que, per moment,
lambreja sus lo ram ont l'aucelilha canta
la siava joventut de l'an au mes de mai:
- una viva novèla, urosa e festejanta,
i espompís lo trelutz de sa glòria emmascanta;
qu'un regardar tant bèu digús n'a vist jamai.

Loís-Xavièr de Ricard

Ai viscut los jorns de vergonha (n°25)

2010-03-31T04:19:00.001+02:00

Ai viscut los jorns de vergonha
Amb aquò mon temps a traucat
l'istòria entrumida dau monde
morre nud Grèus d'umanitat
d'òmes espelits de las ombras
an dich au mau Non passaràs

Ieu me ramente Barcelona
Espanha en flors de mar en mar
Dins ieu coma un sorelh repofa
l'estiu dau Frente Popular
Madrid Granada las Astòrias
son d'espinhas d'aur dins mas carns

T'ai tota en mon còr Catalonha
Montjuich los plans descaladats
e vese au canton d'una androna
la filha embé sa risa roja
fai petar l'ombra que s'acorcha
au sorelh de la libertat

L'aura bolega Una auba monta
que fai se levar los faidits
De noms me sagnan sus las bocas
coma d'amoras Tòrne ausir
los ròcs que trestomban Ferotge
chapla lo Dragàs mon païs

Vint ans Mas de còps dins lo suau
las fònts son rajòu se trebola
Una ombra ton ombra Grimau
ensagnosida se i amorra
E d'un vam l'Alhambra aveusat
crema de temps dins la nuòch roja

Saique es de mau se faire un òme
Fai patir lo camin que vai
dins los revolums de l'istòria
de l'òme monina a l'Icar
Es de grèu de luchar de lònga
per la justicia dels pelaus

Bòrni idolant jot tant d'escombres
mon temps aurà pasmens sauvat
l'òme A dapàs de l'embolh monta
dòrs lo rescòntre que se fai
Pinhastre s'agandís son ombra
sul camin que Sant Jaume trai

Max Allier